Świdośliwa. Co to za roślina?
Świdośliwa, świdośliwka (Amelanchier Medik.) to rodzaj krzewów lub małych drzew z rodziny różowatych. Obejmuje on około 24 gatunki. Większość tego rodzaju roślin naturalnie występuje w Ameryce Północnej. Dwa gatunki takie jak A. ovalis i A. cretica są rodzimymi gatunkami w południowej Europie, północno-zachodniej Afryce oraz południowo-zachodniej Azji. Zaś dwa inne (A. sinica i A. asiatica) występują naturalnie w Azji Wschodniej. W Polsce świdośliwa jest gatunkiem obcym inwazyjnym, czyli gatunkiem obcym na danym terenie, który występuje poza granicami swojego naturalnego zasięgu występowania.
Rosnąc w warunkach naturalnych świdośliwy zasiedlają różne siedliska, takie jak suche czy mokre lasy, bagna, a także skaliste zbocza. Zazwyczaj świdośliwa jest krzewem lub małym drzewem. Wyjątkiem jest gatunek A. arborea osiągający ponad 20 m. Młode pędy występujące u niektórych gatunków świdośliwki są owłosione. Kora tej rośliny jest szara lub brązowa. Kwiaty świdośliwki zebrane w kwiatostany groniaste, są zapylane przez owady i pojawiają się na roślinie wraz z liśćmi. Liście są jajowate lub eliptyczne, o długości do 10 cm. Zaś jej owoce są pożywieniem dla ptaków.
Owoce świdośliwy przypominają owoce borówki. Są to tzw. owoce jabłkowate. Początkowo mają barwę czerwoną, jednak w trakcie dojrzewania ich kolor zamienia się na ciemny, do niemal czarnego. U większości gatunków owoce świdośliwy mają między 0,5 a 1,5 centymetra średnicy. Rzadko kiedy ich rozmiary są większe.
Świdośliwa a borówka amerykańska
Owoce świdośliwy a owce borówki – porównanie. Świdośliwa jest porównywana z borówką amerykańską, bowiem bywa uprawiana właśnie ze względu na swoje jadalne, słodkie owoce, które wyglądem przypominają owoce borówki. Najbardziej cenionymi są owoce świdośliwy olcholistnej. Warto jednak pamiętać, że nie wszystkie gatunki tej rośliny mają dobre i smaczne owoce. Bowiem istnieją gatunki, których owoce są mdłe lub mączyste w smaku.
Owoce świdośliwy nie tylko przypominają owoce borówki amerykańskiej, ale podobnie jak ona zawierają dużo cennych składników. Ich ciemny kolor to zasługa antocyjanów, a te wykazują działanie prozdrowotne.
Owoce najsmaczniejszych gatunków świdośliwki są słodkie i mają porzeczkowo-jagodowy aromat. Pojawiają się na roślinie pod koniec lipca oraz w sierpniu. Świdośliwa zawiera znacznie więcej cennych substancji niż borówka. W 100 gramach owoców tej rośliny znajdziemy:
5,9 g błonnika
0,85 g białka
24,4 mg magnezu,
162,1 mg potasu
1 mg żelaza,
43 mg wapnia oraz
witaminy z grupy B w tym 3,6 mg witaminy B2 i
3,5 mg witaminy C.
Owoce świdośliwki choć mają podobny smak do owoców borówki amerykańskiej, to zawierają znacznie więcej składników mineralnych i lepsze właściwości odżywcze. Dla porównania w 100 gramach owoców borówki amerykańskiej znajdziemy:
2,4 g błonnika
0,57 g białka
6 mg magnezu,
77 mg potasu
0,3 mg żelaza,
6 mg wapnia oraz
witaminy z grupy B w tym 0,1 mg witaminy B2 i
9,7 mg witaminy C.
Czy świdośliwa jest łatwa w uprawie?
Świdośliwa, podobnie jak borówka amerykańska, jest dość łatwa w uprawie. Jest to roślina mało wymagająca. Dlatego też na jej posadzenie mogą zdecydować się nawet początkujący ogrodnicy. Zanim ją posadzimy, warto pamiętać, że roślina ta preferuje stanowiska słoneczne, w których gleba ma odczyn pH między 6,2 a 7,5 - czyli od lekko kwaśnego do lekko zasadowego. Ważne również, aby podłoże było stale lekko wilgotne, bowiem świdośliwka nie lubi ani suszy ani przelania.
Owoce świdośliwy idealnie nadają się do jedzenia na surowo, a także mogą być składnikiem przetworów, takich jak dżemy, powidła czy syropy. Możemy je wykorzystać również dodając do ciast i deserów – czyli analogicznie jak w przypadku owoców borówki.
