Respondenci pytani wprost „Co nas łączy?” spontanicznie w większości odpowiadali, że jesteśmy narodem podzielonym i pełnym sprzeczności. Wymieniali aspekty wiążące się z polaryzacją, sugerujące, że gdzie jest 5 Polaków, tam jest 6 różnych zdań. Niemniej badani po chwili namysłu nie mieli większego problemu ze znalezieniem kwestii, które zbliżają do siebie Polaków, bo jak mówią: dzieli nas to, co łączy i odwrotnie.
Co nas łączy?
Rodzina (52%) jest najważniejszą wartością, która łączy Polaków – takiego zdania są wszyscy respondenci, bez względu na płeć, wiek czy wykształcenie. Na drugim miejscu znalazła się tradycja (45%) – i tutaj też Polacy są zgodni – zaraz po rodzinie, przedstawiciele wszystkich grup demograficznych jako najważniejszy czynnik łączący wskazywały tradycję i obyczaje. Co do trzeciej pozycji – języka (41%) – była podobna zgodność – tylko osoby z wykształceniem podstawowym i zawodowym uznały, że niechęć do Rosji bardziej Polaków łączy niż wspólny język. Warto zauważyć, że respondenci są zdania, że niechęć do Rosji łączy polski naród niemal w takim samym stopniu jak symbole narodowe i historia.
Interesującym czynnikiem łączącym jest też sport – w zestawieniu głównym znalazł się na dziewiątym miejscu. Gdyby jednak spojrzeć wyłącznie na odpowiedzi mężczyzn – wówczas byłby znacznie wyżej – na czwartym miejscu, razem z niechęcią do Rosji.
Duma z bycia Polakiem/ Polką
82% Polaków czuje dumę z przynależności do narodu polskiego, przy czym 46% odpowiedziało na to pytanie „zdecydowanie tak”. Co dziesiąty Polak (9%) nie potrafi określić, czy odczuwa dumę z bycia Polakiem.
Najważniejsze cechy Polaków
Z badania wynika, że wśród dziesięciu najczęściej wskazywanych cech Polaków jest pięć cech pozytywnych, takich jak gościnność (57%), lecz również pracowitość (44%) buntowniczość (34%), solidarność (31%) czy życzliwość (24%) oraz pięć negatywnych, takich jak zazdrość (51%), maruderstwo (51%), zawiść (51%), krytycyzm (36%) czy lenistwo (20%).
Jednocześnie Polacy najrzadziej jako wspólną cechę narodową wskazywali prawdomówność (6%), poczucie przyzwoitości (9%) i empatię (12%). Polacy nie uważają się również specjalnie za naród tolerancyjny – zaledwie 14% respondentów wskazało, że jest to cecha naszego narodu.
Co dzieli Polaków?
Polacy pytani o to, co łączy naród polski, wskazywali również obszary, które go dzielą. Często pierwsza myśl badanych na temat rodaków odnosiła się do podziałów i kłótni między nimi. Wspominano przede wszystkim odmienne opinie czy poglądy polityczne, które sprawiają, że Polacy dzielą się na grupy gromadzące ludzi o podobnym spojrzeniu, przeciwko „tym drugim”. Zdaje się więc, że wskazane powyżej różnice raczej nas polaryzują niż dzielą.
Wyniki badania sugerują jednak, że w relacjach z innymi Polakami istnieje kwestia, która wpływa na podziały. Jest nią sukces drugiej osoby. Wspominana wcześniej zawiść i zazdrość niejednokrotnie się udzielają, prowadząc do poróżnienia stron.
Inne wartości łączące wskazywane przez Polaków: język, symbole narodowe i położenie geograficzne, religia i tradycje, sport, kuchnia polska, biesiadowanie, kultowe filmy i komedie, historia, wielcy Polacy, ekspercka wiedza na każdy temat, niechęć, nieufność do władzy, patriotyzm i waleczność, rodzinność, zjednywanie się wobec wspólnego wroga, alkohol, dobra zabawa, życie na pokaz, brak uśmiechu, grillowanie, grzybobranie.
Komentarz Łukasza Mazurkiewicza, Prezesa Zarządu ARC Rynek i Opinia
