– – komentuje wybory czytelników dr Zofia Zasacka z Instytutu Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej. Literatura faktu zagościła na szczytach listy najpopularniejszych książek.
Według danych Gemius Mediapanel, od rozpoczęcia wojny zauważono wyraźny wzrost zasięgów głównych serwisów informacyjnych. Internauci intensywnie poszukiwali newsów zza wschodniej granicy. Co ciekawe, zaczęli również docierać do dodatkowych, pogłębionych źródeł informacji – książek. Polscy czytelnicy, od lat gustujący przede wszystkim w kryminałach i powieściach obyczajowych, w ostatnich tygodniach skierowali uwagę na reportaże i literaturę faktu. W zestawieniu najchętniej kupowanych książek w Empiku znalazły się tytuły, które łączą się tematycznie z aktualnymi wydarzeniami, a przed wybuchem wojny w Ukrainie nie notowały dużego zainteresowania.
Czym to zachowanie tłumaczą eksperci? Jak wskazuje dr Paweł Maranowski, badacz i analityk Instytutu Socjologii Collegium Civitas, mamy do czynienia z kilkoma zjawiskami społecznymi, które socjologia określa mianem paniki moralnej, niepokoju czy też lęku społecznego.
–mówi doktor Maranowski.
Jakie książki wybierają polscy czytelnicy?
Od 24 lutego do 31 marca w TOP 10 sprzedaży Empiku znalazły się aż 4 tytuły związane z obecną sytuacją. Nagły i istotny wzrost zainteresowania książkami o Rosji i – szerzej – o stosunkach międzynarodowych potwierdzają także dane dotyczące ruchu na stronach internetowych księgarni. Liczba odsłon wybranych tytułów wzrosła o nawet kilkaset procent w stosunku do miesiąca poprzedzającego wybuch wojny. Oznacza to zainteresowanie ze strony dziesiątek tysięcy czytelników. Sięgają oni zarówno po starsze pozycje, dostępne na rynku od kilku lat, jak również nowości, które ukazały się jeszcze przed inwazją.
Aktualnie jednym z największych bestsellerów jest biografia „Wowa, Wołodia, Władimir. Tajemnice Rosji Putina” Krystyny Kurczab-Redlich, która swoją premierę miała w 2016 roku. Pisarka jest prawdopodobnie najbardziej rozpoznawalną polską autorką książek o Rosji, jednak dotychczas nie osiągały one tak wysokich pozycji na liście sprzedaży w Empiku. Ruch na stronie produktu na Empik.com wzrósł prawie czterdziestokrotnie w porównaniu do miesiąca sprzed inwazji.
Czytelnicy zainteresowani historią i geopolityką od lat sięgają również po twórczość Piotra Zychowicza. Jego ostatnia książka „Nadchodzi III wojna światowa”, napisana wspólnie z Jackiem Bartosiakiem, po wybuchu wojny przykuła uwagę jeszcze większej liczby odbiorców. W ciągu ostatniego miesiąca pozycja zanotowała największą liczbę odsłon na Empik.com, wyprzedzając nawet największe hity literatury popularnej.
Dużym zainteresowaniem wśród klientów cieszy się również nowość od Catherine Belton – „Ludzie Putina. Jak KGB odzyskało Rosję i zwróciło się przeciwko Zachodowi”. Wśród innych książek, po które sięgają osoby poszukujące pogłębionych informacji o Rosji i Ukrainie, wymienić można także „Krwawe pozdrowienia z Rosji. Jak Władimir Putin eliminuje swoich przeciwników” Heidi Blake czy zbiór esejów „Planeta Piołun” Oksany Zabużko.
Kilka miesięcy po premierze na listę bestsellerów powróciła ponadto książka „48 praw władzy” Roberta Greene’a o technikach podporządkowania sobie otoczenia, stosowanych przez władców i dyktatorów. Stronę produktu na Empik.com internauci odwiedzali 10 razy częściej niż przez cały miesiąc przed wybuchem wojny. Obecnie cały pierwszy nakład pozycji się wyprzedał, a zainteresowani czytelnicy muszą poczekać na wznowienie zaplanowane na końcówkę kwietnia.
– – komentuje dr Zofia Zasacka z Instytutu Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej.
Reakcja rynku książki na zainteresowanie czytelników
Wzrost popularności dotyczy pozycji zaplanowanych w harmonogramie wydawniczym jeszcze przed wybuchem wojny. Rynek książki zareagował jednak niemal natychmiast i wydawcy starają się odpowiedzieć na wzrost zainteresowania tematyką. Najszybciej pojawiają się wznowienia tytułów, których nakład się wyczerpał. Na półki księgarni powróciły np. „Nadchodzi zima” Garriego Kasparowa z 2016 roku czy „Putin. Człowiek bez twarzy” Mashy Gessen sprzed 10 lat.
– – komentuje Michał Tomaniak, Dyrektor Działu Książka w Empiku.
Na rynku stopniowo zwiększa się również dostępność książek po ukraińsku. Ze względu na strukturę migracji, wydawcy w pierwszej kolejności skupili się na literaturze dziecięcej. Od tygodnia dostępna jest np. charytatywna książka-cegiełka „Kicia Kocia mówi Dzień dobry! w języku ukraińskim” – tłumaczenie bestsellera Anity Głowińskiej.
