Są wyniki nowych badań na temat działania kawy
Jedno z największych i najdłużej prowadzonych badań dotyczących wpływu kawy i herbaty na zdrowie mózgu przynosi nowe, ważne wnioski. W projekcie uczestniczyło aż 131 821 osób, a obserwacja trwała 43 lata. Analizą zajęły się zespoły badawcze z czołowych amerykańskich instytucji naukowych.
Wyniki opublikowane w lutym 2026 roku wskazują wyraźnie, że osoby pijące kawę z kofeiną lub herbatę rzadziej doświadczały pogorszenia funkcji poznawczych. Co więcej, wolniej rozwija się u nich demencja, a ich wyniki w testach pamięci i koncentracji były lepsze.
Umiarkowana ilość daje najlepsze efekty
Największe korzyści obserwowano u osób, które sięgały po:
- 2-3 filiżanki kawy dziennie,
- 1-2 filiżanki herbaty dziennie.
W tej grupie ryzyko rozwoju demencji było niższe nawet o 18% w porównaniu do osób pijących kawę sporadycznie lub wcale. Wśród 130 tys. badanych osób, u 11 033 rozwinęła się demencja.
Uczestniczy pijący kawę lub herbatę rzadziej zgłaszali też problemy z pamięcią. Różnica była wyraźna, 7,8% wobec 9,5%. Grupa wypadała też lepiej w testach poznawczych.
Kluczowa może być kofeina
Badacze zwrócili uwagę na ważny szczegół. Podobnych efektów nie odnotowano w przypadku kawy bezkofeinowej, dlatego kluczową rolę może odgrywać właśnie kofeina. Substancja ta wraz z obecnymi w napojach polifenolami (bioaktywne związki organiczne, które mają silne właściwości antyoksydacyjne) może chronić mózg przed stanami zapalnymi i uszkodzeniami komórek nerwowych. To właśnie te procesy są jednym z głównych czynników prowadzących do pogorszenia pamięci i funkcji poznawczych. Jednak, jak podkreślają naukowcy, aby to udowodnić potrzebne są dalsze badania.
Nawet przy obciążeniu genetycznym efekt był widoczny
Naukowcy sprawdzili również, czy wyniki różnią się w zależności od predyspozycji genetycznych. Okazało się, że nie. Korzystny wpływ kawy i herbaty był widoczny także u osób z wyższym ryzykiem demencji. To oznacza, że codzienne nawyki mogą mieć realnie znaczenie niezależnie od uwarunkowań genetycznych.
To nie cudowny lek, ale ważny element profilaktyki
Eksperci podkreślają, że choć wyniki są obiecujące, kawa nie jest "lekiem" na demencję. Jej działanie ma charakter wspierający i powinno być traktowane jako jeden z elementów zdrowego stylu życia. Nie zmienia to jednak faktu, że tak prosta czynność jak wypicie filiżanki kawy, może mieć długotrwałe znaczenie dla pracy mózgu. Jeśli pijemy kawę lub herbatę z umiarem, możemy nie tylko poprawić koncentrację tu i teraz, ale też zadbać o swoją sprawność umysłową w przyszłości.
Zobacz szczegóły badania i pełne wnioski naukowców [LINK]
Pamiętaj, że artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Wszelkie decyzje dotyczące zdrowia warto skonsultować ze specjalistą.