Legalne zatrudnienie niani – jak to zorganizować?

Od kilku lat rodzic, który chce wrócić po urlopie macierzyńskim do pracy, może skorzystać z tzw. umowy uaktywniającej. Dzięki niej legalnie zatrudni nianię, a przy okazji sporo zyska – składki na ubezpieczenia (zdrowotne, emerytalne i wypadkowe) za nianię mogą być w całości pokrywane nie z jego kieszeni, ale odprowadzane budżetu państwa. W takim układzie rodzic zapłaci jedynie wynagrodzenie.

Skorzystanie z umowy uaktywniającej opłaca się zarówno rodzicom, którzy ponoszą niższy koszt zatrudnienia niani, jak i samej opiekunce, która zyskuje zabezpieczenie – ma dostęp do publicznej służby zdrowia, gromadzi także kapitał na przyszłą emeryturę. Aby jednak rodzice mogli skorzystać z rozwiązania w postaci umowy uaktywniającej, muszą spełnić kilka warunków.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby skorzystać z umowy uaktywniającej?

Umowę uaktywniającą mogą podpisać rodzice, którzy: wykonują pracę na podstawie umowy o pracę, świadczą usługi na podstawie jednej z umów cywilnoprawnych lub prowadzą np. pozarolniczą działalność gospodarczą. Jeżeli chodzi o nianię, to musi ona spełnić dwa wymogi: być pełnoletnia i nie być rodzicem dziecka (może być jednak spokrewniona z dzieckiem).

Umowę uaktywniającą można podpisać wówczas, gdy dziecko ma od 20. tygodni do 3 lat. Ustawodawca przewidział także wyjątek. Jeżeli dziecko nie może pójść do przedszkola np. z uwagi na brak miejsca, to mowa uaktywniająca może zostać przedłużona do skończenia przez nie 4 lat.

Dofinansowanie – co warto wiedzieć?

Skorzystanie z umowy uaktywniającej wiąże się ze wspomnianym wcześniej dofinansowaniem w postaci składek. Z budżetu państwa zostaną opłacone wszystkie składki, jeżeli wynagrodzenie niani będzie równe albo mniejsze niż minimalne wynagrodzenie. W 2017 r. wynagrodzenie minimalne wynosi 2000 zł brutto.

Jeżeli na umowie znajdzie się wyższa kwota wynagrodzenia, wciąż będzie można skorzystać z dofinansowania. Rodzice będą zobowiązani uregulować składki wyłącznie od kwoty przewyższającej minimalne wynagrodzenie. Jeżeli pensja niani zostanie ustalona na kwotę 2500 zł brutto, rodzic zapłaci składki tylko od 500 zł.

Jakie informacje zawrzeć w umowie?

Jak każda umowa, umowa uaktywniająca powinna określać strony umowy, a także jej przedmiot. Warto także wskazać czas i miejsce sprawowania opieki przez nianię oraz wypunktować jej obowiązki. W umowie musi znaleźć się informacja zarówno o wysokości wynagrodzenia opiekunki, jak i sposobie i terminie jego wypłaty.

Umowa może zostać podpisana na czas określony, np. rok. Ponieważ każda ze stron ma prawo ją rozwiązać, istotne jest także określenie warunków takiego kroku.

Po podpisaniu umowy pozostaje jedynie zgłosić opiekunkę do ZUS-u. Aby to zrobić, konieczne będzie złożenie formularza ZUS ZFA, w którym rodzic zgłosi siebie jako płatnika składek. W drugiej kolejności pozostaje zgłosić nianię jako osobę ubezpieczoną, korzystając z formularza ZUS ZUA (gdy będzie ona podlegać ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu) lub ZUS ZZA (gdy będzie ona podlegać tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu). Drugi formularz będzie odpowiedni wówczas, gdy niania pracuje już na etat.

Jak znaleźć nianię do dziecka?

Umowę uaktywniającą można podpisać np. z babcią dziecka. Niestety, nie zawsze jest to możliwe. W takiej sytuacji rodzicom pozostaje znaleźć odpowiednią kandydatkę na opiekunkę. Dziś to zadanie jest ułatwione, bo w sieci działa wiele serwisów ogłoszeniowych. Opiekunka do dziecka w Warszawie? Nic prostszego – wystarczy tylko w serwisie określić obszar poszukiwań do wskazanego miasta, aby otrzymać długą listę wyników wyszukiwania.

Poszukując opiekunki do dziecka przez serwis internetowy, warto wybrać taki, który sprawdza rekomendacje osób poszukujących pracy w takich charakterze. Z punktu widzenia każdego rodzica ważne jest, aby jego dziecko pozostało pod opieką osoby posiadającej nie tylko odpowiednie kwalifikacje, lecz także odpowiedzialnej i kochających najmłodszych.