Suszenie ziół to jeden z najstarszych znanych ludzkości sposobów na to, by zachować ich właściwości na dłużej. Dzięki niemu wyhodowane w ogrodach, działkach czy balkonach rośliny mogą cieszyć nas swym aromatem przez cały rok.
Kiedy zbierać zioła? Najważniejsze zasady
Zanim zaczniemy suszyć, trzeba zebrać i to właściwie. W przypadku ziół przeznaczonych do suszenia najlepszy na zbiory będzie dzień suchy i słoneczny, a najodpowiedniejszą porą ranek, ale tylko wtedy, gdy nie ma podczas niego rosy. Do ścinania łodyg wystarczy ostre narzędzie ogrodnicze, np. nożyce czy sekator. Rośliny zbieramy do wiklinowego koszyka, bądź worka uszytego z naturalnej tkaniny: bawełny, lnu czy juty.
Przeznaczone do suszenia zioła powinno się ścinać na wysokości około 10-15 centymetrów, gdyż to właśnie młode liście z czubka rośliny są najsmaczniejsze i zawierają najwięcej korzystnych substancji. Większość przypraw ścinamy, zanim zakwitną, jednak jeśli zielem mają być kwiaty, zioła tniemy tuż przed pełnią kwitnienia. Zawsze wybieramy wyłącznie zdrowe i nieuszkodzone okazy, najlepiej z własnej hodowli, czyli takie w których uprawie nie stosowano chemicznych środków ochrony. Zioła należy suszyć zaraz po ich zbiorze.
Przygotowanie ziół do suszenia
Zebrane zioła należy najpierw dokładnie "przebrać" oddzielając od nich chwasty i trawy, a także oderwać zżółknięte, przesuszone, zgniłe czy z widocznymi oznakami chorób liście. Rośliny zbierane w naturalnym środowisku nie muszą być myte przed suszeniem, ale powinno się nimi delikatnie potrząsnąć, aby zrzucić z nich resztki innych roślin, pyłki oraz niewielkie owady. Zabrudzone błotem czy pyłem ziemnym zioła można oczyść delikatnie je opłukując. Po wyjęciu z wody powinno się ułożyć je luźno na suchym podłożu, np. na papierowym, lnianym czy bawełnianym ręczniku. Po wyschnięciu można przystąpić do właściwego suszenia roślin w zależności od wybranej przez nas metody.
Metody suszenia ziół: Jest kilka opcji
Zioła można suszyć na wiele sposobów i każdy z nich, właściwie przeprowadzony, da nam efekt w postaci aromatycznego suszu.
Najlepsze metody suszenia ziół:
- suszenie na słońcu,
- suszenie w domu,
- suszenie w suszarce do grzybów,
- suszenie w piekarniku,
- suszenie w mikrofalówce,
- suszenie w lodówce.
W jaki sposób suszymy zioła?
Wszystko zależy od gatunku ziół, jaki zamierzamy poddać suszeniu. Rośliny o małych sztywnych liściach z niewielką zawartością wody ścinamy i płuczemy w zimnej wodzie. Następnie otrząsamy z nadmiar wilgoci, wiążemy w małe pęczki i wieszamy łodygami w dół. Proces suszenia trwa w tym przypadku około dwóch, trzech tygodni i kończy się, gdy grubsze części łamią się podczas zginania. W ten sposób suszymy takie gatunki, jak choćby majeranek, tymianek czy rozmaryn.
Z kolei zioła o mięsistych liściach i większej zawartości wody powinny być suszone szybko, by zapobiec rozwojowi pleśni. Po ścięciu pędów, umyciu ich i osuszeniu, obrywamy liście, które w pojedynczej warstwie rozkładamy, np. na drobnej siatce rozciągniętej na ramie. Susz będzie gotowy po około tygodniu. Postępujemy w ten sposób z miętą, bazylią czy lubczykiem.
Zioła w czasie suszenia łatwo przyjmują obce wonie. Trzeba zatem pamiętać, że różne gatunki suszymy oddzielnie i z dala od źródeł innych zapachów.
Jak właściwie przechowywać ususzone zioła?
Wysuszone i zabezpieczone przed wilgocią zioła można przetrzymywać przez dwa lub trzy lata, jednak najlepiej zużyć je w ciągu roku. Zioła przechowujemy zawsze w szczelnych, oznakowanych słoikach w miejscu bez dostępu światła. Najlepsze będą do tego celu naczynia, np. słoiki. Idealnie, jeżeli będą one wykonane z ciemnego szkła, które zabezpieczy suszone zioła przez działaniem promieni słonecznych. Przezroczyste słoiki z suszonymi przyprawami powinno się trzymać w suchym i ciemnym miejscu.
Do przechowywania suszonych ziół można wykorzystać także ceramiczne lub porcelanowe pojemniki z pokrywką. Bardzo ważne jest również, aby wysuszone roślinki przechować w całości i kruszyć je dopiero podczas gotowania czy robienia naparów. Dzięki temu zachowają one dłużej swoje olejki eteryczne.
A może tak zamrozić?
Alternatywą dla suszenia ziół jest ich zamrażanie. Do gatunków najczęściej wybieranych do utrwalania tą metodą należą pietruszka i koperek. Możemy zamrozić je również po ich wcześniejszym posiekaniu. Coraz częściej mrozi się także bazylię. Tak przechowywane zioła zachowują swój aromat nawet przez kilka miesięcy.
