Czytelniczka jest matką dziecka przebywającą na urlopie wychowawczym. W związku z podjęciem zatrudnienia na pół etatu, jako sekretarka, dyrektor miejskiego ośrodka pomocy rodzinie odebrał jej prawo do zasiłku rodzinnego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że rodzaj pracy uniemożliwia czytelniczce sprawowanie opieki nad dzieckiem.
– Czy podjęcie zatrudnienia zawsze powoduje utratę do świadczenia – pyta pani Monika z Gdyni.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.) dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo jego opiekunowi prawnemu, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką.
W art. 10 ust. 5 pkt 3 ustawy określono, że świadczenie to nie przysługuje jednak w razie podjęcia lub kontynuowania przez osobę uprawnioną zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która uniemożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.
W wyroku z 25 marca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny (I OSK 2066/ 10) przypomniał, że powyższy przepis został zmieniony i od 1 stycznia 2009 r. tylko podjęcie pracy uniemożliwiające sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem pozbawia prawa do dodatku. Ten zabieg zdaniem sądu wymaga, aby każdorazowo poddawać ocenie konkretny przypadek podjęcia zatrudnienia przez osobę korzystającą z urlopu wychowawczego.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przykładowo, że formami zatrudnienia, które nie uniemożliwiają sprawowania osobistej opieki są m.in. prace zwyczajowo wykonywane w domu, związane z określonymi czynnościami fizycznymi (tzw. prace chałupnicze) czy też z obsługą komputera, a nawet prowadzeniem prywatnego przedszkola.
Sąd podkreślił, że dodatek rodzinny stanowi wsparcie finansowe dla osób, które sprawują osobistą opiekę nad dzieckiem, nie podejmując zatrudnienia, czy też mają możliwość jej sprawowania podczas wykonywania pracy. Podjęcie stałego zatrudnienia, skutkiem czego jest utrata codziennego kontaktu z dzieckiem i niesprawowanie nad nim opieki, powoduje pozbawienie osoby korzystającej z urlopu wychowawczego dodatku rodzinnego.
Podstawa prawna
Art. 10 ust. 1, ust. 5 pkt 3 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.).
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2011 r., I OSK 2066/10.
