Jak ustanowić rozdzielność majątkową między małżonkami

Ewelina Stępień | 2011-09-14 08:53 | Aktualizacja: 08:54
Nie każde małżeństwo chce mieć wspólnotę majątkową.

Nie każde małżeństwo chce mieć wspólnotę majątkową. / Shutterstock)

Małżonkowie, którzy chcą znieść ustawową wspólność majątkową, muszą zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego. Mogą to zrobić zarówno przed zawarciem małżeństwa, jak i w jego trakcie.




Z dniem zawarcia związku małżeńskiego między małżonkami powstaje ustrój wspólności majątkowej. Jeśli małżonkowie chcą mieć rozdzielność majątkową, muszą w tym celu zawrzeć umowę majątkową.

Prawo rodzinne przewiduje również przypadki, kiedy rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa, np. w przypadku orzeczenia separacji. Umowny ustrój rozdzielności może przybrać jedną z dwóch postaci. Może to być rozdzielność majątkowa określana jako zwykła albo rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków. Aby wprowadzić rozdzielność majątkową, małżonkowie muszą udać się do notariusza. Umowy majątkowe wymagają dla swojej ważności formy aktu notarialnego. Oznacza to, że jeśli ta forma nie zostanie zachowana, umowa będzie bezwzględnie nieważna.

Tylko majątki osobiste

Umowa ustanawiająca rozdzielność majątkową może zostać zawarta w każdej chwili. Może to nastąpić zarówno przed zawarciem związku małżeńskiego, jak i podczas jego trwania. Wystarczy zgoda obojga małżonków, bo to do nich należy decyzja, że rozdzielność odpowiada ich potrzebom bardziej niż wspólność majątkowa. W umowie majątkowej powinny więc znaleźć się sformułowania, z których wynika wola małżonków ustanowienia rozdzielności.

Przykład 1

Czy żona może korzystać z mieszkania należącego do męża

Małżonkowie podpisali umowę o rozdzielność majątkową. Mąż jest właścicielem mieszkania, które należy do jego majątku osobistego. Czy żona oraz dzieci będą mogły korzystać z tego mieszkania, w jakim zakresie oraz przez jaki czas?

Prawo rodzinne przewiduje, że jeśli własność mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, to drugi małżonek jest uprawiony do korzystania z tego mieszkania w zakresie zaspokojenia potrzeb rodziny. Wynika z tego, że małżonek, któremu nie przysługuje prawo do mieszkania, może korzystać z mieszkania drugiego małżonka, ale tylko w określonym celu – zaspokojenia potrzeb rodziny. Uprawnienie do korzystania z mieszkania trwa tak długo, jak długo potrzeby mieszkaniowe rodziny są niezaspokojone i nie można ich zaspokoić poza mieszkaniem, którego właścicielem jest jeden z małżonków.

Jeśli rozdzielność ustanawia sąd, muszą wystąpić ważne powody, aby mógł on wydać takie orzeczenie.

W wyniku wyłączenia wspólności majątkowej przestaje istnieć majątek wspólny. Istnieją jedynie majątki osobiste żony i męża. Jeśli małżonkowie zawarli umowę przed wstąpieniem w związek małżeński, majątek wspólny w ogóle nie powstanie. Natomiast jeśli ustanowienie rozdzielności majątkowej nastąpi po zawarciu małżeństwa, to majątek wspólny przestaje istnieć z momentem zwarcia umowy. W tym przypadku istniejący wcześniej majątek wspólny małżonków przekształca się z chwilą podpisania umowy z mocy prawa w majątek, do którego mają zastosowanie przepisy regulujące współwłasność w częściach ułamkowych. Udziały każdego z małżonków w takim majątku będą należały do ich majątków osobistych.

Majątki małżonków pozostaną względem siebie w takich relacjach jak majątki osób sobie obcych. Każdy z małżonków będzie mógł samodzielnie decydować o losach swoich rzeczy. Jeśli np. przed zawarciem umowy małżonkowie byli właścicielami nieruchomości, to po wprowadzeniu rozdzielności majątkowej każdy z nich będzie miał w niej udział i będzie mógł go sprzedać albo obciążyć.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wyklucza wspólnego nabywania przez małżonków przedmiotów majątkowych. Jednak przybierze ono postać nabycia udziału we współwłasności albo w innym prawie majątkowym. Udziały te wejdą do majątków osobistych żony oraz męża.

Istota umownej rozdzielności majątkowej polega na tym, że każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później. Zawierając taką umowę, małżonkowie mogą w niej postanowić o podziale majątku objętego uprzednio wspólnością oraz dokonać rozliczeń z tytułu nakładów poczynionych wcześniej z majątku wspólnego na majątek osobisty oraz z majątku osobistego na majątek wspólny. Wprowadzenie rozdzielności majątkowej powoduje, że majątki małżonków są autonomiczne.

Zarówno żona, jak i mąż samodzielnie zarządzają swoim majątkiem i nie muszą uzyskiwać zgody drugiego z nich na dokonanie jakiejkolwiek czynności. Nie ma też obowiązku informowania go o stanie majątku i o ustanowionych obciążeniach. Małżonkowie nie są też uprawnieni do współposiadania i współkorzystania z majątku drugiego małżonka. Jedynym wyjątkiem jest mieszkanie należące do jednego z małżonków.






zdjęcie autora

Autorem tekstu jest

Ewelina Stępień

Zobacz inne teksty autora »

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna
12następna »
Podziel się:
Znajdź Dziennik.pl na:FBgoogle plusetwitter

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut.
Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!
Prognoza pogody i program TV