W okresie wakacji wielu pracujących rodziców ma problemy z zapewnieniem opieki nad dziećmi, np. ze względu na zamknięcie przedszkoli. W takiej sytuacji podwładny może starać się skrócić swój czas pracy.
Ma prawo złożyć wniosek do pracodawcy o zmniejszenie wymiaru swojego czasu pracy, a pracodawca – zgodnie z art. 292 par. 2 kodeksu pracy – powinien go w miarę swoich możliwości uwzględnić. W razie sporu między pracownikiem a pracodawcą dotyczącego oceny, czy takie obniżenie jest możliwe, rozstrzygnięcie tej kwestii będzie należało do sądu pracy.
W niektórych sytuacjach wniosek pracownika dotyczący zmniejszenia etatu jest wiążący dla pracodawcy. Dzieje się tak w przypadku, gdy złoży go podwładny, który ma prawo do urlopu wychowawczego, ale zamiast korzystać z tego uprawnienia, chce skrócić swój wymiar czasu pracy. We wniosku powinien on określić, na jakiej części etatu chce pracować. Zgodnie z art. 1867 k.p. nowy wymiar czasu pracy pracownika nie może być jednak niższy niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy obowiązującego na stanowisku zajmowanym przez tego pracownika.
Podwładny nie zawsze musi zmniejszać wymiar swojego czasu pracy, aby dostosować go do potrzeb opieki nad dzieckiem. Jeśli chce pracować np. cztery, a nie pięć dni w tygodniu, może złożyć pracodawcy wniosek o objęcie go systemem skróconego tygodnia pracy. Dzięki temu będzie mógł np. przez cztery dni w tygodniu pracować po 10 godz. (zamiast ośmiu), ale piąty dzień (np. piątek) będzie miał wolny. Pracodawca nie musi jednak zgodzić się na wprowadzenie takiego systemu czasu pracy.
W okresie wakacji pracownik może też złożyć firmie wniosek o ustalenie indywidualnego rozkładu czasu pracy przewidującego różne godziny rozpoczynania i kończenia pracy. Dzięki temu rozwiązaniu pracownik może dostosować swój czas pracy np. do czasu otwarcia przedszkoli, żłobków, a także czasu pracy współmałżonka.
Do końca tego roku obowiązuje jeszcze ustawa z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz.U. nr 125, poz. 1035 z późn. zm.), która przewiduje, że pracodawca będący przedsiębiorcą nie może odrzucić takiego wniosku rodzica opiekującego się dzieckiem do 14. roku życia, chyba że jest to konieczne ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika.
Łukasz Guza
