Kremy przeciwsłoneczne zawierają filtry UV, o których szkodliwości dla morskich organizmów, takich jak koralowce, mówi się od dawna. Ponieważ składniki kremów z filtrem nałożonych na skórę przedostają się do wód w czasie kąpieli, niektóre z potencjalnie szkodliwych filtrów zostały zakazane na przykład na Hawajach.
W swoich badaniach Boyd skupił się na ocenie działania „koktajli” substancji chemicznych zawartych w kremach przeciwsłonecznych, a nie na ich pojedynczych składnikach.
- Naukowcy w przeważającej większości przeprowadzają badania toksyczności filtrów UV oddzielnie, poddając badane organizmy działaniu jednej substancji chemicznej — mówi Boyd. - Mniej niż 3 proc. opublikowanych do tej pory badań toksyczności w środowisku wodnym dotyczyło wpływu mieszanin filtrów przeciwsłonecznych, pozostawiając ogromną lukę w wiedzy.
W opisywanym badaniu porównano toksyczność przewlekłą pięciu różnych mieszanin filtrów przeciwsłonecznych, ale także poszczególnych filtrów osobno, u rozwielitek (Daphnia). Rozwielitki to bezkręgowce wstępujące powszechnie w słodkich wodach na całym świecie i mogące pełnić rolę wskaźnika czystości wód.
- Byliśmy bardzo zaskoczeni, gdy odkryliśmy, że mieszanki filtrów przeciwsłonecznych są znacznie mniej toksyczne dla rozwielitek, niż można by się spodziewać na podstawie ilości każdego filtra w nich obecnego – mówi Boyd. - Odkryliśmy, że dafnia może przetrwać długotrwałą ekspozycję na kremy przeciwsłoneczne zawierające oktokrylen w stężeniach ponad 50 razy wyższych niż to, które byłoby śmiertelne, gdyby organizmy były wystawione na działanie tej substancji oddzielnie.
Tempo, w jakim opracowywane są i wprowadzane do środowiska nowe substancje chemiczne, przewyższa to, w jakim naukowcy mogą ocenić konsekwencje potencjalnego zanieczyszczenia.
- Dlatego ważne jest, abyśmy efektywnie wykorzystywali nasze ograniczone zasoby odróżniając te zanieczyszczenia, które mogą powodować szkody w środowisku, od tych które stwarzają mniejsze ryzyko - wyjaśnia badacz. - Odkryliśmy, że inne składniki kremów przeciwsłonecznych zmniejszają toksyczność (filtrów UV) do tego stopnia, że być może te ostatnie nie stanowią problemu w środowisku wodnym. Może to oznaczać, że większość badań dotyczących toksyczności filtrów UV przecenia zagrożenie, jakie stwarzają one dla środowiska wodnego - wyjaśnia Boyd.
Boyd zdecydowanie zaleca stosowanie kremów przeciwsłonecznych podczas długiego przebywania na zewnątrz.
- Niezależnie od potencjalnej toksyczności filtrów UV dla środowiska, zawsze używajmy kremów przeciwsłonecznych, gdy przebywamy na zewnątrz przez dłuższy czas. Ryzyko związane z nowotworami skóry jest znacznie poważniejsze niż potencjalne skutki zanieczyszczenia środowiska filtrami! – podsumowuje badacz. (PAP)
doc/ bar/
Od marca 2011 roku redaktor prowadzący serwis kobieta.dziennik.pl, autorka tekstów o tematyce społeczno-zdrowotnej do „Magazynu DGP”. Równocześnie adiunkt w Instytucie Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa UKSW w Warszawie, pasjonatka i badaczka języka mediów, zawsze chętna do podejmowania tzw. trudnych tematów. Członek Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej – sekcja „Język w mediach”.