Objawy te mogą dotyczyć nie tylko twarzy, ale również innych okolic ciała. Cechą charakterystyczną jest trudność w dobraniu odpowiedniego, niewywołującego podrażnień kosmetyku. Jest to nietolerancja zarówno środków myjących, jak i kremów. Objawy po zastosowaniu kosmetyku pojawiają się po kilku minutach, rzadziej godzinach, ale mogą również stopniowo narastać w okresie jego stosowania tak, że pacjent nie kojarzy dyskomfortu na skórze z preparatem.
Nadwrażliwość może dotyczyć każdego typu skóry np. suchej, naczyniowej, ale również tłustej czy trądzikowej. Spowodowana jest obniżeniem progu tolerancji na różnego rodzaju bodźce. W badaniach histopatologicznych stwierdza się rozszerzenie naczyń krwionośnych i nacieki zapalne. Obserwuje się również obniżenie funkcjonowania bariery skórnej ze wzrostem przeznaskórkowej utraty wody (TEWL), która może zwiększyć narażenie na czynniki drażniące. Występowanie nieprawidłowych odczuć i rumienia może świadczyć o zaangażowaniu układu nerwowego w skórze.
Czynniki wywołujące nadwrażliwość skóry możemy podzielić na 3 grupy:
- czynniki środowiskowe: zimno, wiatr, gorąco, zmiany temperatury, ekspozycja na słońce, zanieczyszczenie środowiska,
- czynniki wewnętrzne: stres, miesiączka, pot, pokarmy,
- czynniki kontaktowe: mydła, chlorowana, twarda woda (prysznic, baseny), otarcia przez ubrania, kosmetyki.
Pielęgnacja skóry nadwrażliwej jest trudna, ponieważ nie toleruje ona większości kosmetyków. Osoby ze skórą nadwrażliwą powinny wybierać kosmetyki proste, np. kremy typu baza, z niewielką ilością składników, bezzapachowe, bez barwników, bez substancji peelingujących i wyciągów roślinnych (np. z rumianku, szałwii). Powinny unikać preparatów ze składnikami takimi jak: glikol propylenowy, glikol butylenowy, laurylosiarczan sodu czy na bazie alkoholu etylowego.
Rekomendowane są preparaty przetestowane przez osoby o skórze nadwrażliwej, które mają właściwości kojące i łagodzące oraz wzmacniają mechanizmy obronne skóry. Najlepiej takie, które zawierają m.in.: masło shea, alantoinę, oleje roślinne, kwas linolowy, skwalen, woski. Ponieważ nadwrażliwość może być związana z różnymi typami skóry, dlatego przy doborze kosmetyku należy również uwzględnić jego konsystencję i właściwości podłoża. Po zastosowaniu nieodpowiedniego kosmetyku i pojawianiu się reakcji alergicznej, nie należy rezygnować z preparatów pielęgnacyjnych, gdyż prowadzi to do zwiększenia transepidermalnej utraty wody z naskórka (TEWL) oraz odwodnienia skóry, co pogłębia nadwrażliwość.
Ponieważ skóra tego typu nie toleruje większości kosmetyków, należy unikać częstych zmian preparatów pielęgnacyjnych, aby zminimalizować ryzyko podrażnień. W przypadku, gdy sięgamy po nowy kosmetyk, zarówno pielęgnacyjny, jak i kolorowy warto zawsze przetestować go na małym fragmencie skóry.
Osoby ze skórą nadwrażliwą powinny unikać słońca i gwałtownych zmian temperatury. Nie powinny używać chlorowanej, twardej wody do oczyszczania twarzy, a także zażywać długich kąpieli w ciepłej wodzie i wycierać skóry szorstkimi ręcznikami. Zaraz po kąpieli należy nałożyć preparaty pielęgnacyjne, aby zabezpieczyć naskórek przed nadmierną utratą wody.
Podziękowania dla zespołu Nepentes i doktor Beaty Kociemby, specjalisty dermatologa z Beauty Derm Europejskiego Instytutu Dermatologii Estetycznej i Laserowej za przygotowanie materiału.
