Czy rozwód będzie miał wpływ na rozliczenia

Podatnicy złożyli oświadczenie o rozliczaniu dochodów z najmu przez jednego z nich. W sądzie toczy się obecnie sprawa o rozwód. Czy wpłynie to na rozliczenie dochodów?

Wybór zasady opodatkowania całości dochodu przez jednego z małżonków, wyrażony w pisemnym oświadczeniu, składanym do naczelnika urzędu skarbowego, obowiązuje przy zapłacie zaliczek przez cały rok podatkowy. Jest również oczywiście wiążący przy składaniu zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty).

Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy w wyniku rozwodu albo orzeczenia przez sąd separacji nastąpi podział majątku wspólnego małżonków i przedmiot umowy przypadł temu z małżonków, na którym nie ciążył obowiązek zapłaty zaliczek i składania zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) z tego tytułu. W takim wypadku obowiązki związane z rozliczeniem najmu będą spoczywały na tym podatniku, któremu została przyznana nieruchomość.

Podstawa prawna

Art. 8 ust. 5 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy zawsze trzeba składać oświadczenie?

Podatnik otrzymał w darowiźnie mieszkanie, które stanowi jego majątek osobisty. Lokal zamierza wynająć. Czy w takiej sytuacji konieczne jest składanie w urzędzie skarbowym oświadczenia wspólnie z żoną o opodatkowaniu całości przychodów przez jednego z małżonków?

Zasada, że przychody małżonków z umowy najmu rzeczy i praw majątkowych stanowią u każdego z nich przychód w wysokości równej połowie uzyskanego przez oboje małżonków przychodu z tego źródła, ma zastosowanie tylko do małżonków, pomiędzy którymi istnieje wspólność majątkowa. Aby dochód z najmu mógł rozliczać tylko jeden z nich, muszą złożyć stosowne oświadczenie w urzędzie skarbowym.

Natomiast powyższa zasada proporcjonalnego ustalania przychodu nie ma zastosowania w przypadku, gdy przedmiot najmu należy do majątku odrębnego jednego z małżonków. Nie mamy bowiem wówczas do czynienia ze współwłasnością. W takiej sytuacji nie ma obowiązku składania oświadczenia o opodatkowaniu dochodów przez jednego z małżonków. Natomiast ewentualne oświadczenie o wyborze opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych składa wyłącznie ten małżonek, do którego majątku przedmiot najmu należy.

Podstawa prawna

Art. 8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy można wybrać najem prywatny?

Małżonkowie są właścicielami nieruchomości, którą zamierzają wynająć w ramach najmu prywatnego. Mąż jest również wspólnikiem spółki jawnej prowadzącej działalność handlową. Czy mogą złożyć oświadczenie o opodatkowaniu przychodów z prywatnego najmu w formie ryczałtu?

Przychody uzyskiwane z tytułu tzw. najmu prywatnego nieruchomości mogą być opodatkowane ryczałtem. Najem stanowi odrębne źródło przychodów, z wyjątkiem najmu składników majątku związanych z działalnością gospodarczą, który stanowi przychód z tej działalności. Najem prywatny podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach, chyba że podatnik złoży oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Prawo do opodatkowania przychodów uzyskanych z prywatnego najmu w formie ryczałtu nie jest uzależnione od nieuzyskiwania przez podatnika przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Podstawa prawna

Art. 2 ust. 1a ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).

Czy jeden z małżonków może być podatnikiem VAT?

Podatnicy będą wynajmować kilka lokali użytkowych. Stroną zawieranych umów będzie mąż. Czy tylko on może występować jako podatnik VAT wystawiający faktury?

Podatnikami VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Ustawa o VAT nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Organy podatkowe stoją na stanowisku, że stwarza to małżonkom prowadzącym działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom VAT. Nie ma też przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne firmy istniała ustawowa wspólność majątkowa.

Skoro umowy najmu lokali zostały zawarte przez jednego z małżonków, to ten małżonek będzie podatnikiem VAT z tytułu zawartej umowy najmu.

Podstawa prawna

Art. 15 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054).


Czy dochody z najmu dzielą się między małżonków?

Podatnicy mają wspólną nieruchomość, którą zamierzają wynająć. Ponieważ będą ponosić koszty związane z wynajmem, dochód opodatkują według skali. Czy dzieli się go po połowie?

Przychody ze wspólnej własności, wspólnego posiadania czy też wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku. Przychody te łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe. Zasady te mają zastosowanie do małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa i uzyskujących przychody z najmu lub dzierżawy składników ich wspólnego majątku. Oznacza to, że każde z małżonków obciążone jest podatkiem od połowy dochodu (przychodu).

Możliwe jest jednak, aby tylko jedno z małżonków rozliczało całość wpływów z najmu. W tym celu muszą złożyć pisemne oświadczenie do naczelnika urzędu skarbowego, najpóźniej do 20. dnia miesiąca następującego po tym, w którym małżonkowie otrzymają pierwszy w roku podatkowym przychód z najmu.

Podstawa prawna

Art. 8 ust. 3 i 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy ryczałt zawsze wyłącza wspólne rozliczenie?

Podatnik prowadzi firmę, z której dochody rozlicza według skali podatkowej. Jego żona pobiera emeryturę i w tym roku osiągała przychód z najmu odziedziczonego mieszkania stanowiącego jej odrębną własność. Między małżonkami istnienie wspólność majątkowa. Czy to, że żona opodatkowuje przychody z najmu ryczałtem, wyłącza wspólny PIT?

Wspólne rozliczenie nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków mają zastosowanie przepisy dotyczące rozliczania podatku według stawki liniowej, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub ustawy o podatku tonażowym.

Wyłączenie to nie dotyczy sytuacji, gdy opodatkowanie ryczałtem odnosi się do przychodów z prywatnego najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Oznacza to, że uzyskiwanie przez żonę przychodów z najmu opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym nie wyklucza możliwości wspólnego rozliczenia dochodów małżonków

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 8 i 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy poniesione koszty rozlicza się po połowie?

Małżonków jako wynajmujących będą obciążały wydatki na konieczne remonty. Czy koszty te będą rozliczać po połowie?

Zasada, że małżonkowie po połowie rozliczają przychód z nieruchomości stanowiącej przedmiot ich majątku wspólnego, ma zastosowanie również do rozliczania kosztów uzyskania przychodów. Kosztami w przypadku najmu będą w szczególności opłaty, np. za wodę, energie, gaz, administrację budynku, czy też wydatki na remonty. Warunkiem jest jednak, aby z umowy wyraźnie wynikało, że ciężar ponoszenia tych wydatków spoczywa na wynajmującym, a nie na najemcy. Po zakończeniu roku podatkowego przychody z najmu oraz koszty uzyskania należy wykazać w zeznaniu rocznym – PIT-36 – łącznie z innymi dochodami opodatkowanymi według skali podatkowej.

Kosztów nie będzie można uwzględniać w przypadku opodatkowania przychodów z najmu ryczałtem ewidencjonowanym.

Podstawa prawna

Art. 8 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym o osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy ryczałt również można rozliczać osobno?

Podatnicy chcą złożyć oświadczenie o opodatkowaniu przychodów z najmu ryczałtem ewidencjonowanym. Czy taki podatek może rozliczać tylko jeden z małżonków?

Podobnie jak przy rozliczeniu dochodów z najmu przy pomocy skali podatkowej, również w przypadku wyboru ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych małżonkowie mogą zdecydować, czy będą rozliczać podatek razem, czy osobno.

Także na potrzeby rozliczania ryczałtu ze wspólnej nieruchomości przychody z udziału w spółce w odniesieniu do każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku. W razie braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe. Małżonkowie mogą jednak złożyć pisemne oświadczenie o opodatkowaniu ryczałtem całości przychodu przez jednego z nich.

W przypadku ryczałtu urząd skarbowy należy powiadomić najpóźniej 20 stycznia, a jeśli najem zostaje rozpoczęty w ciągu roku – w terminie pierwszej wpłaty ryczałtu. Stawka ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych z najmu poza działalnością gospodarczą wynosi 8,5 proc.

Podstawa prawna

Art. 12 ust. 5 i 6 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).