Ocet jabłkowy - właściwości
Ocet jabłkowy powstaje w procesie fermentacji jabłek. Najpierw zawarte w owocach cukry przekształcane są w alkohol, a następnie bakterie fermentacji octowej i zmieniają go w kwas octowy. To właśnie ten związek odpowiada za charakterystyczny kwaśny smak i zapach produktu, a także za część przypisywanych mu właściwości zdrowotnych.
Oprócz kwasu octowego ocet jabłkowy zawiera niewielkie ilości innych kwasów organicznych oraz związków polifenolowych, w tym kwasu chlorogenowego. Znajdują się w nim również śladowe ilości witamin i składników mineralnych.
Ocet jabłkowy może pomagać obniżyć poziom cukru we krwi
Jedną z najlepiej przebadanych właściwości octu jabłkowego jest jego wpływ na gospodarkę węglowodanową. Wyniki części badań wskazują, że zawarty w nim kwas octowy może ograniczać wzrost poziomu glukozy po posiłku, szczególnie bogatym w węglowodany.
Naukowcy przypuszczają, że kwas octowy może wpływać na tempo opróżniania żołądka oraz sposób wykorzystywania glukozy przez organizm. Niektóre badania sugerują również poprawę wrażliwości komórek na insulinę.
Ocet jabłkowy obniża cholesterol i chroni serce
Ostatnio zainteresowanie naukowców budzi przede wszystkim potencjalny wpływ octu jabłkowego na stężenie cholesterolu i trójglicerydów. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano, że podawanie octu jabłkowego może prowadzić do obniżenia niektórych parametrów lipidowych.
Korzystny wpływ octu jabłkowego na poziom cholesterolu potwierdzają również wyniki części badań klinicznych. W metaanalizie opublikowanej w 2025 roku, obejmującej 25 badań i 1320 dorosłych uczestników wykazano, że spożywanie octu jabłkowego wiązało się ze średnim obniżeniem stężenia cholesterolu całkowitego o 6,72 mg/dl. Naukowcy wykazali również spadek poziomu trójglicerydów w niektórych grupach uczestników, szczególnie u osób z cukrzycą typu 2 oraz w badaniach trwających co najmniej 12 tygodni. Wyniki sugerują, że ocet jabłkowy może korzystnie wpływać na gospodarkę lipidową, choć nie zastępuje leczenia podwyższonego cholesterolu.
Z kolei w innym doświadczeniu wykazano, że wzbogacenie diety zwierząt kwasem octowym prowadziło do spadku skurczowego ciśnienia tętniczego.
Właściwości antybakteryjne octu jabłkowego
Kwas octowy zawarty w occie jabłkowym ma również potwierdzone działanie antybakteryjne i antyseptyczne. Kiedyś ocet ten wykorzystywano do czyszczenia powierzchni i ich odkażania, leczenia grzybicy paznokci, brodawek i infekcji ucha. Wiele z tych zastosowań nie znalazło potwierdzenia w badaniach naukowych, ale udowodniono, że ocet jabłkowy w większych stężeniach hamuje namnażanie bakterii chorobotwórczych. My polecamy płukanie i mycie np. warzyw czy owoców w 4-procentowym roztworze kwasu octowego, aby pozbyć się drobnoustrojów chorobotwórczych, które znajdują się na ich skórkach.
Ocet jabłkowy a odchudzanie - czy rzeczywiście pomaga?
Ocet jabłkowy zyskał popularność również jako domowy sposób na pozbycie się nadprogramowych kilogramów. Przypisuje mu się zdolność, zwiększenie uczucia sytości i ograniczanie apetytu. Jak już wspomnieliśmy, reguluje poziom glukozy we krwi i zmniejsza wydzielanie insuliny, a to też sprzyja zmniejszaniu masy ciała.
Trzeba jednak pamiętać, że ocet jabłkowy nie przyśpiesza w magiczny sposób spalania tłuszczu i nie zastąpi odpowiednio zbilansowanej diety. Nie należy więc traktować go jako samodzielnego środka odchudzającego.
Jak pić ocet jabłkowy z wodą?
Ocet jabłkowy jest produktem silnie kwaśnym, dlatego nie powinno się pić go bez rozcieńczenia. Nierozcieńczony może podrażniać błonę śluzową jamy ustnej, gardła i przełyku, a przy regularnym kontakcie również uszkadzać szkliwo zębów. Osoby, które chcą włączyć go do diety muszą rozcieńczyć łyżkę octu w dużej szklance wody.
Jak zrobić własny ocet jabłkowy?
Jeżeli mamy dostęp do ekologicznych jabłek z ogródka, możemy sami zrobić ocet jabłkowy.
Aby zrobić 5% ocet jabłkowy potrzebujemy:
- 1 kg jabłek lub skórek jabłek, jeśli z miąższu robimy np. marmoladę,
- 1 litr przegotowanej i ostudzonej wody,
- od 4-5 łyżek miodu.
Miód mieszamy z ostudzoną wodą. Pokrojone jabłka wrzucamy do dużego słoja i zalewamy wodą z miodem. Słój przykrywamy czystą ściereczką kuchenną i zabezpieczamy gumką recepturką lub sznurkiem. Odstawiamy w ciepłe miejsce na 4 do 6 tygodni. Po tym czasie zdejmujemy z wierzchu galaretowaty osad tzw. matkę octową, przelewany ocet do słoiczków i przechowujemy w chłodnym miejscu.
Publikacja: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov, The Effect of Apple Cider Vinegar oncardiometabolic Risk Factors
Doświadczona redaktorka i wydawca online, od lat związana z mediami branżowymi, zwłaszcza w obszarze budownictwa, wnętrz, biznesu i gospodarki. Specjalizuje się w SEO, marketingu treści i mediach internetowych. Autorka licznych artykułów i wywiadów. Prywatnie miłośniczka kotów, pasjonatka jazdy na rowerze i długich rozmów z ciekawymi ludźmi.