We wtorek Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie zgodności art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 9 ust. 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych z art. 32 ust. 1 i 71 ust. 1 i 2 konstytucji. Trybunał orzekł, na ile zaskarżone przepisy określają pierwszeństwo ubezpieczenia z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w stosunku do osób ją prowadzących, które jednocześnie pozostają w stosunku pracy i pobierają w okresie tym zasiłek macierzyński lub wychowawczy.
Ubezpieczona prowadziła własną działalność gospodarczą od 2001 roku. Kontynuowała ją w następnym roku. Wtedy też zatrudniła się jako pracownik. Rok później urodziła dziecko. Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego automatycznie przeszła na urlop wychowawczy. W tym czasie nie płaciła składek od prowadzonej działalności gospodarczej.
ZUS wydał decyzję nakazującą ich opłacenie. Kobieta odwołała się od niej do sądu okręgowego. Ten jednak stanął po stronie ZUS. Podobnie jak sąd apelacyjny. W efekcie kobieta zdecydowała się na wniesienie skargi kasacyjnej do Trybunału Konstytucyjnego.
Ten orzekł, że art. 9 ust. 6 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do 1 września 2009 r. jest zgodny z konstytucją. W takim zakresie, w jakim przewiduje pierwszeństwo obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z tytułu prowadzenia firmy osób przebywających na urlopie wychowawczym i pozostających w stosunku pracy.
Trybunał zauważył jednocześnie, że budżet płaci składki emerytalno-rentowe za kobiety (pracownice) na wychowawczym, które nie prowadzą własnej firmy.
– Ustawodawca mógł jednak uznać, że finansowanie przez budżet składek na ubezpieczenie społeczne osobom, które łączą prowadzenie działalności z umową o pracę, przekracza wymagany zakres pomocy, o której stanowi art. 71 ust. 2 konstytucji – mówi Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, sędzia sprawozdawca.
Trybunał umorzył natomiast postępowanie w sprawie zasiłku macierzyńskiego, gdyż wskutek wejścia w życie nowych przepisów skarga konstytucyjna przestała być aktualna.
SYGN. AKT SK 33/09
Paweł Jakubczak
