Kiedy trzeba płacić alimenty na pełnoletnie dziecko?

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz | 2011-01-12 20:21 | Aktualizacja: 11:04

KODEKS RODZINNY I OPIEKUŃCZY - Rodzice mogą się uchylić od płacenia alimentów na pełnoletnie dziecko, gdy świadczenia są połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub dziecko nie stara się utrzymać samodzielnie. Obowiązek alimentacyjny spoczywa nie tylko na krewnych w linii prostej, ale również na rodzeństwie. 



Czy pełnoletni straci prawo do alimentów

Płacę wysokie alimenty na syna, który wkrótce ukończy 18 lat. Czy osiągnięcie przez niego pełnoletności spowoduje, że automatycznie wygaśnie mój obowiązek alimentacyjny?

NIE Ukończenie przez dziecko 18. roku życia nie powoduje, że automatycznie wygaśnie obowiązek alimentacyjny rodziców. Rodzice są obowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Chodzi tutaj wyłącznie o dochody z majątku dziecka, takie jak np. czynsz, odsetki. Natomiast nie jest brana pod uwagę wartość majątku dziecka, ponieważ substancja tego majątku powinna pozostać nienaruszona. Rodzic zobowiązany do płacenia alimentów nie może żądać, aby dziecko sprzedało swój majątek i z uzyskanych pieniędzy (zamiast z alimentów) zaspokajało swoje potrzeby.

Na rodzicach może więc ciążyć obowiązek alimentacyjny nawet w stosunku do pełnoletniego dziecka, pod warunkiem że nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, bo np. uczy się jeszcze w szkole i nie ma zawodu, który umożliwiałby mu zarobkowanie.

Natomiast w pewnych przypadkach rodzice mogą uchylić się od płacenia alimentów na pełnoletnie dziecko. Nastąpi to wówczas, gdy świadczenia są połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeśli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możliwości samodzielnego utrzymania się.

Podstawa prawna

Art. 133 ustawy z 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 z późn. zm.).

Czy można zaskarżyć wysokość alimentów

Po maturze pełnoletnie dziecko rozpoczęło studia. Potem kilkakrotnie przerywało naukę, biorąc tzw. urlop dziekański i twierdziło, że potrzebuje więcej czasu na przygotowanie się do egzaminów. Dziecko nie stara się nawet pracować w takim zakresie, aby pogodzić to z nauką i w ten sposób przynajmniej częściowo pokryć koszty swego utrzymania. Natomiast rodzice dziecka utrzymują się z emerytury. Czy mogą wystąpić do sądu o obniżenie alimentów lub o zwolnienie z tego obowiązku?

TAK Orzekając o obowiązku alimentacyjnym, sąd bierze pod uwagę sytuację materialną stron. Dlatego rodzice mogą uchylić się od płacenia alimentów, gdy wykonywanie tego obowiązku byłoby połączone z nadmiernym uszczerbkiem dla nich. Mają również prawo wystąpić z żądaniem o obniżenie kwoty płaconej z tytułu alimentów na dorosłe dziecko.

Ich obowiązek w stosunku do dziecka nie wygaśnie jedynie wówczas, gdy jest ono niepełnosprawne i z tego powodu nie osiągnie ekonomicznej oraz innej samodzielności. Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do uchwały z 31 stycznia 1986 r. w sprawie sygn. akt III CZP 76/85.

Rodzice mogą też podważać roszczenia dorosłego dziecka o alimenty ze względu na sprzeczność jego żądań z zasadami współżycia społecznego.

Ponadto rodzice mogą uchylić się od obowiązku alimentacyjnego, gdy dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możliwości samodzielnego utrzymania się, na przykład zaniedbuje studia, nie zdaje z własnej winy we właściwym czasie egzaminów, powtarza lata studiów.

Podstawa prawna

Art. 1441 ustawy z 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 z późn. zm.),

Czy zasiłek może zastąpić alimenty

Córka ukończyła technikum i zaczęła pracować. Niestety została zwolniona i stara się o zasiłek dla bezrobotnych. Mimo że ma już 20 lat, wystąpiła do sądu o alimenty, twierdząc, że musi uczyć się dalej, aby zdobyć lepszy zawód. Czy przyznanie zasiłku dla bezrobotnych uniemożliwi córce występowanie z roszczeniami o alimenty?

NIE Tylko w niektórych przypadkach uzyskanie przez pełnoletnie dziecko zasiłku dla bezrobotnych może przesądzić o tym, że jest ono w stanie utrzymać się samodzielnie. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z 18 maja 1995 r. w sprawie sygn. akt III CZP 59/95. Sąd stwierdził, że uznanie, iż dziecko pobierające zasiłek dla bezrobotnych może utrzymać się samo, zależy od okoliczności sprawy.

Pełnoletnie dziecko ma prawo uczyć się dalej. Na rodzicach ciąży wówczas obowiązek dalszego dostarczania mu alimentów, aby w ten sposób umożliwić dziecku zdobycie wykształcenia stosownego do jego uzdolnień, a więc również wykształcenia wyższego. W ten sposób o obowiązkach rodziców w stosunku do pełnoletniego dziecka wypowiedział się Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 17 grudnia 1976 r. w sprawie sygn. akt III CRN 280/76.

Podstawa prawna

Art. 133 ustawy z 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 z późn. zm.).

Czy przerwa w pracy pozbawia alimentów

Dziecko ukończyło szkołę średnią i pracowało. Z uzyskanych zarobków było w stanie utrzymać się samodzielnie, więc sąd zwolnił mnie z obowiązku alimentacyjnego. Teraz rozpoczęło studia w systemie stacjonarnym i domaga się, abym znów płacił alimenty. Czy skoro przed podjęciem studiów dziecko już pracowało, to obowiązek płacenia przeze mnie alimentów ustał?

NIE Na rodzicach ciąży obowiązek alimentacyjny w stosunku do pełnoletniego dziecka nawet wówczas, gdy przed podjęciem studiów już pracowało i z otrzymanych zarobków mogło się samodzielnie utrzymać. Chodzi o takie przypadki, gdy kwalifikacje pełnoletniego dziecka wprawdzie umożliwiają mu zarobkowanie, ale nie zapewniają mu takiego poziomu życia, jakie umożliwi mu zdobyte w przyszłości wykształcenie. Dziecko powinno jednak ukończyć studia bez zbędnej i zawinionej przez siebie zwłoki i osiągnąć wykształcenie odpowiednie do swoich uzdolnień. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 11 lutego 1986 r. w sprawie sygn. akt II CRN 439/85.

Gdy spełnione są te wszystkie wymogi, to rodzice mają obowiązek w okresie nauki na wyższej uczelni alimentować dziecko, pod warunkiem że nie jest to połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem.

Podstawa prawna

Wyrok Sądu Najwyższego z 11 lutego 1986 r. w sprawie sygn. akt II CRN 439/85 (opublikowane w OSPiKA z 1987 r., z. 4, poz. 85),

Art. 133 par. 3 ustawa z 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 z późn. zm.).

Czy dochody mają wpływ na alimenty

Dziecko ukończyło już 18 lat i nadal się uczy. Odziedziczyło po babci mieszkanie, które wynajmuje, ponieważ wciąż mieszka z rodzicami. Czy w tej sytuacji rodzice mogą zostać zwolnieni z obowiązku alimentacyjnego?

TAK Skoro czynsz pobierany z wynajmowanego mieszkania stanowi wystarczający dochód, z którego dziecko może się utrzymać, to wówczas rodzice mogą zostać zwolnieni z obowiązku dostarczania dziecku środków utrzymania. Występując do sądu o zwolnienie z obowiązku alimentacyjnego powinni powołać się na tę okoliczność. Takie samo uprawnienie przysługuje im wówczas, gdy dziecko uzyskuje wystarczające dochody z pracy zarobkowej.

Zdarza się jednak, że dziecko wprawdzie uzyskuje dochód z pracy lub z majątku, lecz nie jest on wystarczający w celu pokrycia wszystkich usprawiedliwionych jego potrzeb. Wtedy sąd rozpoznając pozew pełnoletniego dziecka o alimenty musi ocenić, czy zgłaszane przez niego potrzeby są usprawiedliwione w danych okolicznościach oraz czy rodzice mają dostateczne możliwości zarobkowe i majątkowe, aby im sprostać.

Podstawa prawna

Art. 133 ustawy z 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 z późn. zm.).





zdjęcie autora

Autorem tekstu jest

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Zobacz inne teksty autora »

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna
12następna »
Podziel się:
Znajdź Dziennik.pl na:FBgoogle plusetwitter

Prognoza pogody i program TV