1 Wystąp do sądu o zabezpieczenie i dozór nad majątkiem spadkowym

Każdy ze spadkobierców, zapisobiorców i uprawnionych do zachowku ma prawo wystąpić do sądu z wnioskiem o zabezpieczenie spadku. Zabezpieczenie polega na spisaniu majątku ruchomego i oddanie go pod dozór, złożenie do depozytu (np. biżuterii), ustanowienie zarządu tymczasowego (gdy w skład spadku wchodzi przedsiębiorstwo) lub ustanowienie dozoru nad nieruchomością. Są to więc działania zmierzające do utrzymania w stanie nienaruszonym tych składników masy spadkowej, którym grozi zniszczenie, uszkodzenie, nieusprawiedliwione rozporządzenie. Jest ono aktualne do czasu objęcia spadku przez spadkobiercę.

2 Domagaj się, aby komornik spisał inwentarz i ustalił skład spadku

Wniosek o wydanie postanowienia o sporządzeniu spisu inwentarza należy wnieść do sądu spadku, czyli tego, który orzeka w sprawie dziedziczenia po konkretnym spadkodawcy. Spis inwentarza zmierza do ustalenia składu i wartości całego spadku. Dlatego obejmuje aktywa i pasywa. Dokonuje się go również w celu zmniejszenia odpowiedzialności spadkobierców za długi. Ujęte w spisie inwentarza ruchomości i nie- ruchomości pozostają nadal w posiadaniu spadkobiercy. Gdy między spadkobiercami trwają spory co do pozostawienia majątku spadkowego w posiadaniu konkretnego spadkobiercy, to wówczas sąd może w postanowieniu wskazać osobę, w której posiadaniu pozostanie majątek spadkowy, oraz postanowi, które rzeczy zostaną pozostawione w depozycie sądowym albo oddane dozorcy bądź zarządcy tymczasowemu zgodnie z przepisami o zabezpieczeniu spadku.

3 Żądaj wyjawienia przedmiotów spadkowych, gdy masz wątpliwości

Gdy po sporządzeniu spisu inwentarza spadkobierca ma wątpliwości, czy zostały w nim ujęte wszystkie rzeczy, to może żądać wyjawienia przedmiotów spadkowych. Na jego wniosek sąd nakaże współspadkobiercy złożyć oświadczenie, że nic nie zataił i nie podał nieistniejących długów. Zabezpieczenie spadku jest aktualne tylko do czasu objęcia go przez spadkobiercę. Może ono nastąpić w każdym czasie, a więc nie tylko od razu po otwarciu spadku. Sąd ma prawo nakazać spadkobiercy złożenie wykazu przedmiotów spadkowych, które nie zostały ujawnione w spisie inwentarza, o ile on o nich wie. Powinien też wskazać miejsce przechowywania ruchomości i dokumentów, które dotyczą praw majątkowych, a także wyjaśnić podstawę prawną tych praw. Sąd ma także prawo domagać się, aby spadkobierca złożył zapewnienie, że przedstawione przez niego oświadczenie albo wykaz są prawidłowe i zupełne.

4 Skorzystaj z roszczenia o wydanie spadku od osoby nieuprawnionej

Gdy spadkobierca nie może objąć odziedziczonego majątku, ponieważ faktycznie włada nim inna osoba, to wówczas może wystąpić z roszczeniem o wydanie całego spadku albo poszczególnych przedmiotów, które do niego należą. Ma prawo również domagać się wynagrodzenia za korzystanie z przedmiotów należących do spadku, zwrotu pożytków bądź zapłaty ich wartości, a nawet naprawienia szkody, gdy rzeczy zużyły się bądź nastąpiła ich utrata.

malgorzata.piasecka@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 633 – 638 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).