Zdana matura i egzaminy na studia są dobrą okazją dla wielu rodziców do wynagrodzenia dziecka. Nagrody te są często drogie, np. samochody. Można mieć wątpliwości, czy taki prezent mieści się jeszcze w granicach realizowanego przez rodzica obowiązku alimentacyjnego, czy też traktować go jako darowiznę, którą należy zgłosić w urzędzie skarbowym. Joanna Szydlik, adwokat w zespole kancelarii adwokackich RS Adwokaci w Poznaniu, tłumaczy, że istotną cechą dziecka uprawnionego do alimentacji jest to, że nie jest ono w stanie utrzymać się samodzielnie.
– Z taką sytuacją możemy mieć do czynienia, gdy dziecko po zdaniu matury podejmuje naukę na studiach dziennych i z tego tytułu nie może osiągać dochodów z pracy, a jednocześnie nie posiada majątku, z którego dochody mogłyby służyć jego utrzymaniu – mówi Joanna Szydlik.
Zakres obowiązku alimentacyjnego zależy z kolei od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz zarobkowych i majątkowych możliwości rodzica. Zgodnie z utrwaloną w orzecznictwie zasadą dzieci mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami, i to zarówno wtedy, gdy żyją z nimi wspólnie, jak i oddzielnie.
– Oznacza to, że rodzice powinni zapewnić dziecku warunki materialne odpowiadające tym, w jakich żyją sami, jednak nie będzie to dotyczyło potrzeb będących przejawem zbytku – podkreśla Joanna Szydlik.
I tak zakup samochodu w ramach obowiązku alimentacyjnego uzasadniony byłby w sytuacji, gdyby było to bezwzględnie konieczne do zaspokajania jego istotnych, podstawowych potrzeb związanych z realizacją leczenia, kształcenia, np. z uwagi na stan zdrowia bądź jego miejsce zamieszkania znacznie oddalone od miejsca odbywania zajęć na uczelni, w przypadku braku jakichkolwiek środków komunikacji umożliwiających przemieszczanie się z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania zajęć. W przeciwnym razie, zdaniem Joanny Szydlik, podarowanie pełnoletniemu dziecku samochodu uznać należałoby jako przesunięcie majątkowe wykraczające poza realizację obowiązku alimentacyjnego.
– Jeżeli przekazanie samochodu stanowiło swoistą nagrodę za sukcesy dziecka w dotychczasowej edukacji, to pozostawało w oderwaniu od zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb życiowych związanych z jego stanem zdrowia czy kształceniem ogólnym lub zawodowym – stwierdza Joanna Szydlik.
W konsekwencji mamy do czynienia z darowizną, która objęta jest zwolnieniem podatkowym. Warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest zgłoszenie na druku SD-Z2 naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia samochodu w terminie 6 miesięcy. Obowiązek zgłoszenia nie występuje, gdy wartość darowizny nie przekracza 9637 zł (kwota wolna od podatku).
Magdalena Majkowska
