Wdychane powietrze jest w nosie oczyszczane, ogrzewane i nawilżane. Dodatkowo oddychanie nosem usprawnia wymianę tlenu w płucach. Przepływające przez nos powietrze pobudza nerw węchu, umożliwiając rozróżnianie zapachów. Spełnianie ww. funkcji jest możliwe dzięki skomplikowanej budowie wewnętrznej nosa:
- dzieli nos na dwie niezależne części. Nieprawidłowości przegrody, np. skrzywienie czy pogrubienie, prowadzą do niesymetrycznego przepływu powietrza i blokowania się nosa.
- stanowią filtr oczyszczający powietrze.
- produkują rzadką, śluzową wydzielinę potrzebną do nawilżania, oczyszczania powietrza.
- jam nosowych i zatok pokryta jest malutkimi rzęskami, które są odpowiedzialne za ruch wydzieliny.
Zmiany chorobowe osłabiają rzęski, co prowadzi do zalegania wydzieliny.
- zablokowanie nosa (utrudnione lub wręcz niemożliwe oddychanie nosem),
- obecność nadmiernej wydzieliny odczuwanej jako katar lub spływającej z nosa do gardła (tzw. katar zanosowy),
- bóle głowy, samoistne lub przy zmianach ciśnienia (np. lot samolotem, nurkowanie),
- osłabienie węchu.
- uczucie osłabienia, złego funkcjonowania organizmu,
- budzenie się niewyspanym pomimo długiego snu,
- częste infekcje górnych dróg oddechowych,
- stany podgorączkowe.
Nowoczesne metody diagnostyczne pozwalają na dokładne zlokalizowanie zmian chorobowych. Do metod tych należy:
- badanie endoskopowe nosa,
- tomografia komputerowa zatok,
- rynometria (pomiar wielkości jam nosowych; przepływ powietrza przez nos),
- badanie węchu.
Zmiany ostre, przejściowe leczone są farmakologicznie.
Wystąpienie zmian strukturalnych, stałych (skrzywienia przegrody, zablokowania ujść zatok, zmian budowy małżowin), wymaga leczenia operacyjnego. Celem operacji jest uzyskanie prawidłowego przepływu powietrza przez nos i udrożnienie naturalnych ujść zatok.
