Moderator: Witam wszystkich na czacie. Na Wasze pytania odpowiada Monika Ciechomska - psycholog rodzinny, absolwentka Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, pracownik poradni Pomocrodzicom.pl.
Monika Ciechomska, psycholog: Witam. Zachęcam do dzielenia się swoimi problemami.

TRUDNY POWRÓT DO PRACY

agnes: Mam 6-miesięczne dziecko, ale z przyczyn finansowych muszę wrócić do pracy. Serce mi się kraje kiedy myślę, że muszę zostawić córeczkę. Co mam robić?

Monika Ciechomska: Najlepiej byłoby wrócić do pracy po 9 miesiącach, jednak jeśli nie da się inaczej, radzę wracać do pracy stopniowo, np. najpierw na pół etatu, żeby dla dziecka nie był to szok. Warto poprosić o pomoc babcię czy opiekunkę, by najpierw razem z Panią i dzieckiem spędziły więcej czasu. W ten sposób dziecko przyzwyczai się do osoby, która będzie się nim opiekować. Trzeba również dać dziecku do zrozumienia, że mama nie znika na zawsze, że niedługo wróci. Można wyjść z domu na chwilę, potem na trochę dłużej. Dziecko może żegnać mamę z opiekunką.

KARY FIZYCZNE

endrju32: Czy dawać dziecku klapsa?
M.C.: Proszę odnieść to pytanie do siebie. Czy, jak Pan się złości, to ktoś daje Panu klapsa? Dzieci uczą się przez naśladowanie, więc lepiej tłumaczyć im zasady panujące w domu, kary fizyczne są naruszeniem godności dziecka.

zdesperowana_mama: Moj mąż bardzo ostro reaguje na wszelkie przejawy złego zachowania naszego dziecka. Karze je fizycznie. Nie potrafię wytłumaczyć mu złego postępowania. Ja jestem za wychowaniem bezstresowym.
M.C.: Każda kara fizyczna jest złamaniem granic i nie powinno się do tego dopuszczać. Nasze zachowanie uczy dziecka reguł panujących w świecie. Radzę powiedzieć mężowi, że daje dziecku zły przykład, uczy je złego zachowania, tego, że agresja i przemoc to naturalne metody postępowania. Warto by mąż odwiedził psychologa, który wytłumaczy mu jak radzić sobie z trudnymi emocjami.

NOWY CZŁONEK RODZINY

agnieszka: Moj synek, który ma 4 lata jest zazdrosny o 3 - miesięczną córeczkę. Wyrzuca ubranka i niszczy jej rzeczy.
M.C.: Pojawienie się rodzeństwa jest stresującą sytuacją dla starszego dziecka. Zazdrość jest naturalnym uczuciem. Zmieniają się przecież relacje starszego dziecka z rodzicami. Dlatego powinni Państwo spędzać z dzieckiem jak najwięcej czasu. Nie wystarczy mówić mu "kocham", trzeba okazać mu tą miłość. Należy również wytłumaczyć dziecku, że nie wolno niszczyć rzeczy innych osób.

ZŁOŚĆ I AGRESJA

ola: Mój syn nie lubi swojego kuzyna, który jest młodszy od niego o 6 miesięcy. Czy może to być spowodowane tym, że jak byli młodsi to kuzyn go bił i "zabierał" mu zabawki ? Tak było 2 lata temu i od tej pory mój syn nie chce słyszeć, żeby kuzyn do niego przyjechał.
M.C.: Jeśli dziecko jest wystarczająco duże, warto z nim porozmawiać i wytłumaczyć, jak my widzimy ten problem. Pamiętajmy jednak, że dziecko ma prawo kogoś nie lubić lub być złym.

Julka: Co zrobić, gdy dziecko bije wszystkich, którzy mu się sprzeciwiają?
M.C.: Rodzice powinni uczyć dziecko, że nasze zachowania nie mogą naruszać godności innych osób. Warto też wytłumaczyć dziecku, że może być złe, rozczarowane, gdy ktoś mu się sprzeciwia, ale nie może reagować agresywnie, bo konsekwencją takiego zachowania będzie m.in. to, że inne dzieci nie będą chciały się z nim bawić.

agnieszka: A jak dziecko wrzeszczy w sklepie to mu na to pozwolić i potem tłumaczyć, że źle zrobił?
M.C.:Nie mamy wpływu na to, jakie emocje w nas powstają, ale mamy wpływ na nasze zachowania. Należy więc wytłumaczyć dziecku, że ma prawo się złościć, ale powinno tę złość inaczej okazywać. Jeśli na to pozwolimy może zamiast krzyczeć podrzeć gazetę lub narysować, co je zdenerwowało.

CZY ROBIĆ Z DZIECKA MAŁEGO OMNIBUSA?

eryk: Moja żona wysłała nasze 5 - letnie dziecko na wszelkie zajęcia dodatkowe. Syn ledwo dyszy. Chce się bawić, grać ze mną w piłkę. Żona jest jednak nieugięta. Po... kiego syn ma się uczyć gry na pianinie, rytmiki, języka, jazdy konnej i tenisa?
M.C.: Zajęcia dodatkowe powinny być dla dziecka przyjemnością. Nie powinno uczęszczać na lekcje, które nie są dla niego przyjemnie i których nie lubi. 6 - latek tak jak dorosły potrzebuje mieć trochę wolnego czasu. Wtedy nauczy się, jak nim gospodarować.

ola: Czy niechęć dziecka do nauki języka obcego w przedszkolu utrudni mu naukę tego języka w szkole?
M.C.: Jeśli dziecko nie chce się uczyć dodatkowych rzeczy, w tym języka - zmuszanie go nie ma sensu. Oczywiście trzeba najpierw dowiedzieć się, czemu dziecko nie lubi zajęć, czy ma ich za dużo, czy np. nie lubi koleżanki, z którą siedzi w ławce ?

stoper: Czy 6-latkowi można dawać już kieszonkowe? W jakiej wysokości?
M.C.: To zależy od zasad panujących w Państwa domu. Radzę najpierw porozmawiać z dzieckiem. Zapytać do czego pieniądze mogą mu być potrzebne, na co ma je wydawać, określić kwotę i ustalić zasady, według których będzie ją otrzymywać. Kieszonkowe nauczy dziecko gospodarowania pieniędzmi i swoimi rzeczami.

pani_z_telewizj: Czy pochwala pani metody Superniani, np. grający nocnik lub karnego jeżyka?
M.C.: Rodzice powinni zdać się na swoją intuicję, bo jest ona często trafniejsza od zaleceń podręcznikowych. Trzeba obserwować, jak dziecko reaguje na takie urządzenia jak grający nocnik. Karny jeżyk jest miejscem dla dziecka, w którym może się wyciszyć, ale jeśli Pani nie jest przekonana do stosowanie tej metody, warto wymyślić własną, dzięki której zrozumie, że nie wolno bić, pluć, itd..

SPOKOJNY SEN DZIECKA, SPOKOJNY SEKS RODZICÓW

mamasylwia: Moja córka ma 7 lat i nie chce spać sama. Zasypia u siebie w pokoju, ale ok. 12 w nocy przechodzi do nas.
M.C.: Dopóki dziecko jest karmione piersią dobrze jeśli śpi z rodzicami, po tym czasie warto je przyzwyczajać, że ma swoje łóżko, a łóżko rodziców należy do nich.

nieWIEMcoRobic: Syn przyłapał nas na seksie. Jestem zawstydzona... Co on usłyszy od dzieci z przedszkola ? Co mam robić gdy z niego wróci ? Opowiadałam mu o tym, jak rodzą się dzieci, jednak teraz nie wiem jak to odbierze…
M.C.: Nie wolno tłumaczyć dziecku, że to co widział było czymś złym. Jeśli damy mu odczuć, że seks jest zły - dziecko tak to zapamięta. Warto rozmawiać o seksie, dostosowując rozmowę do wieku dziecka. Podać tylko tyle informacji, ile dziecko jest w stanie przyjąć.

hello: Syn boi się ciemności. Czy zostawiać włączone światło przez całą noc, co przecież kosztuje, czy na siłę wyłączać ?
M.C.: Jeżeli dziecko boi się ciemności, nie powinno się na siłę stawiać na swoim i gasić światła. Trzeba okazać dziecku i jego potrzebom szacunek. Warto dowiedzieć się, dlaczego dziecku zależy na włączonym świetle. Może chodzi o jego poczucie bezpieczeństwa, które można zastąpić np. pluszakiem?

WYNIESIONE Z PRZEDSZKOLA

anna2: Nie wiem co mam robić. Córka ma dopiero 5 lat i klnie jak szewc. Ja ani mąż nie przeklinamy. Co robić?
M.C.: Można powiedzieć córce, że nie chcemy, by przy nas przeklinała, że się z tym nie zgadzamy, nie lubimy gdy ktoś używa brzydkich słów. Dzieci często powtarzają rzeczy zasłyszane w przedszkolu, warto wtedy odnieść się do zasad panujących w naszej rodzinie, np. "my nie przeklinamy".

roberto7: Witam, jak zniechęcić sześciolatka do ślepego naśladowania, "małpowania" swojego kolegi z przedszkola. Nadmienię, że ten kolega nie jest zbyt grzeczny.
M.C.: To, że dzieci naśladują rówieśników jest naturalne. Dziecku trzeba jednak wpajać zasady, tłumaczyć, że zachowania, które wyrządzają innym krzywdę są złe i nie wolno tak postępować. Można powiedzieć dziecku, że jest mądre i dobre i nie musi kopiować zachowań innych - trzeba wzmacniać jego poczucie wartości. Wtedy zmniejszy się jego chęć do naśladowania innych.

rodzic: Moja córka ma w przedszkolu religię. Jestem niewierzący, ale nie walczę z kościołem. Ale ostatnio powiedziała, że jestem złym człowiekiem, bo nie wierzę w Boga.
M.C.: Radzę porozmawiać z córką. Może czuć się zagubiona, bo ma inny przykład w domu, a innych zasad uczy się na religii.

TADEK NIEJADEK

Teresa: Moje 7-letnie dziecko jest typowym niejadkiem. Smakują mu tylko frytki i czekolada, jak przekonać go do jedzenia warzyw, owoców i zdrowego jedzenia?
M.C.: Proponuję zabawę w próbowanie różnych potraw. W ten sposób i Pani i dziecko dowiecie się, co jeszcze może mu odpowiadać. Dziecko pozna nowe smaki i dowie się, że istnieją inne rzeczy do jedzenia oprócz frytek i czekolady.

RELACJE Z BABCIAMI

anna: Mój syn ma rok a teściowa kupiła mu na Gwiadkę laptopa. Moim zdaniem to przesada, nie powinien mieć takich zabawek…
M.C.: Jeśli jest to laptop-zabawka, to nie ma w tym nic złego. Powinna Pani jednak porozmawiać z teściową. Inne osoby nie mogą narzucać zasad panujących w Pani domu. Warto by wyjaśniła Pani teściowej, że uważa Pani laptopa za nieodpowiedni prezent.

ola: Jak wytłumaczyć dziecku, że musi zostać na noc z babcią, bo rodzice wyjeżdżają?
M.C.: To zależy od wieku dziecka i tego, czy pierwszy raz zostaje bez rodziców na noc?
ola: Syn ma 4 lata. Zawsze zostawał ze mną albo z mężem. Poza tym mieszkamy z babcią, więc jest ona cały czas obecna w jego życiu.
M.C.: Olu, warto porozmawiać z dzieckiem i dowiedzieć się dlaczego nie chce zostawać z babcią. Czy nie chce, żeby rodzice wyjeżdżali, a może chodzi o konkretne zachowanie babci? Może warto pomyśleć o innej osobie, która mogłaby się nim zaopiekować? Warto też przyjrzeć się czy dziecko płacze tylko podczas wyjazdu rodziców, a potem się uspokaja, czy też w ogóle nie chce powrócić do swoich zajęć?

ROZWÓD RODZICÓW

dobra_przyjaciolka: Moja przyjaciółka żyje w nieszczęśliwym związku. Nie chce się rozwieść ze względu na dzieci. Według mnie to chore. Jednak ona twierdzi inaczej, mimo kłótni i.. szkoda opowiadać. Jedno z dzieci ma wysypkę, lekarz powiedział, że to wskutek chorych relacji rodziców… M.C.: Dla dziecka tragedią jest nie tylko rozwód, ale także wszytko, co go poprzedza - konflikt między rodzicami. Dziecko czuje co się dzieje, nawet jeśli rodzice udają przed nim, że wszystko jest ok. Zalecam wizytę u specjalisty - psychologa, który podpowie, jak porozmawiać z dzieckiem o sytuacji w domu, a być może pomoże również naprawić relacje między rodzicami.

ZANIM NADJEDZIE MIKOŁAJ

Monika: Synek znalazł zabawki od Mikołaja, i tragedia..... Jak to naprawić? Jest zrozpaczony, bo nie wie w końcu w co ma wierzyć ?
M.C.: Tradycja Mikołaja jest bajką, więc można kontynuować jej opowiadanie, użyć wyobraźni i wytłumaczyć dziecku jak zabawki od Mikołaja znalazły się w domu.

Moderator: Dziękuję bardzo naszemu gościowi - pani Monice Ciechomskiej oraz wszystkim użytkownikom za dyskusję.
M.C.: Dziękuję bardzo za rozmowę.