Czy brak władzy rodzicielskiej ma znaczenie w PIT?

Matka dziecka została pozbawiona władzy rodzicielskiej. Czy w takiej sytuacji dolicza ona dochody dziecka w rocznym PIT?

Doliczenia w swoim PIT dochodów dzieci dokonują tylko ci rodzice biologiczni albo przysposabiający, którym przysługuje prawo dysponowania dochodami dzieci. Prawa takiego nie mają osoby pozbawione przez sąd władzy rodzicielskiej, a także rodzice pozbawieni zarządu mąjtkiem dziecka na podstawie wyroku sądu opiekuńczego (zarząd majątkiem dziecka w takiej sytuacji sprawuje kurator).

Podstawa prawna

Art. 7 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 109 par. 3 ustawy z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 z późn. zm.).

Czy cały dochód małoletniego dolicza się w PIT rodziców?

Podatnicy mają córkę, która uzyskała m.in. wynagrodzenie z praktyki szkolnej oraz dochody z najmu mieszkania po babci. Czy wszystkie dochody rodzice powinny doliczyć w składanym wspólnie rocznym zeznaniu podatkowym?

Dochody małoletnich dzieci własnych i przysposobionych, z wyjątkiem dochodów z ich pracy, stypendiów oraz dochodów z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku, podlegające opodatkowaniu na terytorium Polski, dolicza się do dochodów rodziców, chyba że rodzicom nie przysługuje prawo pobierania pożytków ze źródeł przychodów dzieci.

W praktyce oznacza to, że tylko dochody małoletnich dzieci z ich pracy, stypendiów oraz dochody z przedmiotów oddanych im do swobodnego użytku podlegają opodatkowaniu na imię małoletniego dziecka. Wynika to z tego, że zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym są one wyłączone z zarządu majątkiem dziecka przez rodziców. Odrębne opodatkowanie dochodów małoletnich dzieci polega na złożeniu na imię i nazwisko małoletniego dziecka zeznania podatkowego, w którym ujmuje się wszystkie przychody podlegające osobnemu rozliczeniu.

Natomiast pozostałe dochody dziecka podlegają doliczeniu do dochodu rodziców. Jako przykłady dochodów dzieci, które zawsze dolicza się do dochodu rodzica, można wymienić m.in. dochód z renty, praw majątkowych, kapitałów pieniężnych, najmu, innych źródeł – jeżeli rodzicom przysługuje prawo do pobierania pożytków z tego tytułu. Dochody małoletnich dzieci podlegające łącznemu opodatkowaniu z dochodami rodziców podlegają wykazaniu na druku PIT/M stanowiącym załącznik do zeznania PIT-36. Jeżeli małżonkowie opodatkowują swoje dochody indywidualnie, dochody małoletnich dzieci dolicza się po połowie do dochodu każdego z małżonków, chyba że prawo pobierania pożytków przysługuje tylko jednemu z małżonków.

Jeżeli małoletni osiąga zarówno dochody podlegające kumulacji z dochodami rodziców, jak i dochody rozliczane odrębnie, w zeznaniu składanym na imię małoletniego ujmuje się wyłącznie te drugie dochody, a zeznanie to podpisuje rodzic.

Podstawa prawna

Art. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 101 par. 2 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 z późn. zm.).

Czy opiekun prawny wykazuje w zeznaniu dochody dziecka?

Podatniczka w tym roku została ustanowiona opiekunem prawnym swojego małoletniego brata, który otrzymuje dochód z renty rodzinnej. Czy dochód ten będzie podlegał doliczeniu do dochodu siostry?

Przepis ustanawiający regułę zaliczania dochodów dzieci do dochodów rodziców lub osób samotnie je wychowujących odnosi się wyłącznie do dochodów małoletnich dzieci własnych lub przysposobionych (adopcyjnych). W przypadku opiekuna prawnego (np. krewnego, który wyrokiem sądu został zobowiązany do wychowywania dziecka po śmierci rodziców) warunek ten nie jest spełniony, o ile oczywiście nie przysposobił on dziecka. To samo dotyczy rodziny zastępczej, która sprawuje pieczę nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą. Takie osoby również nie mogą doliczać do swoich dochodów dochodów dzieci, którymi się opiekują.

Organy rentowe są obowiązane, w terminie do końca lutego, po upływie roku podatkowego, sporządzić i przekazać roczne obliczenie podatku, według ustalonego wzoru, podatnikom uzyskującym dochód z emerytur i rent, rent strukturalnych, rent socjalnych oraz świadczeń pieniężnych dla cywilnych ofiar wojny, oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika. Jednocześnie opiekun prawny ustanowiony postanowieniem sądu, tj. siostra, nie doliczy wykazanych dochodów z renty małoletniego brata do swoich dochodów.

Podstawa prawna

Art. 7 ust. 1, art. 34 ust. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy rodzic może nie uzyskać dochodu do opodatkowania?

Podatniczka nie miała w tym roku żadnych dochodów. Jej małoletnia córka otrzymywała rentę rodzinną. Czy dochód ten podlega doliczeniu do zerowego dochodu matki i czy w związku z tym ma ona prawo rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko i uwzględnić ulgi w PIT?

Przy obliczaniu podatku od dochodów osoby samotnie wychowującej dziecko należy przyjąć, że nawet gdy rodzic nie uzyskuje dochodów, a dochody takie uzyskuje dziecko i są to dochody, które rodzic jest zobowiązany doliczyć do swoich dochodów, to rodzicowi przysługuje prawo do preferencyjnego opodatkowania. Rodzic może wówczas – przy spełnieniu ustawowych warunków – skorzystać np. z tzw. ulgi rehabilitacyjnej i prorodzinnej.

W opisanej sytuacji oznacza to, że dochód córki z tytułu renty rodzinnej podlega łącznemu opodatkowaniu z dochodem matki, nawet gdy takiego dochodu nie uzyskała i wynosi on zero oraz wykazaniu na druku PIT/M, stanowiącym załącznik do zeznania PIT-36.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).