Wzajemne oskarżanie, krytycyzm czy wycofanie prowadzi do utrwalonych wzorców komunikacji, które ciężko jest przerwać. Negatywne postawy względem siebie stają się czymś codziennym. Partnerzy czują się bezsilni, mają poczucie, że stali się niewolnikami jakiejś koszmarnej gry, którą między sobą w kółko rozgrywają. Tracą nadzieję i z czasem dochodzą do wniosku, że nic się już nie da uratować, a być może fatalnie się pomylili, wybierając tę osobę na towarzysza życia – w końcu w ogóle się nie rozumieją.

W jakie pułapki najczęściej wpadamy?

Specjaliści od psychoterapii par skoncentrowanej na emocjach (EFT) wyodrębniają trzy podstawowe szatańskie tańce, które oddalają partnerów od siebie.

„Znaleźć tego złego” – często konflikt zaczyna się od drobnych, codziennych spraw, a kończy na wzajemnych oskarżeniach i przerzucaniu winy. Partnerzy prześcigają się udowodnieniu swojej racji. Spokojna z początku rozmowa kończy się awanturą i wzajemnymi atakami. Partnerzy „wyciągają” coraz to mocniejsze argumenty i w swojej bezsilności i złości stosują ciosy „poniżej pasa”.

„Polka protestacyjna” – jeden z partnerów „goni”, a drugi „ucieka”. Jedna strona aktywnie się czegoś domaga, wysuwa żądania, naciska, druga strona reaguje wycofaniem, oddala się, blokuje swoje emocje. Czasami przypomina to pościg, gdy jeden z partnerów domaga się np. pomocy w obowiązkach domowych, zaczyna naciskać, a potem atakować, podczas gdy drugi nie odpowiada na ataki lecz wycofuje się, milczy, unika kontaktu, co jeszcze bardziej napędza partnera do ataków.

„Zastygnąć i uciekać” – oboje partnerzy są wycofani i „zamrożeni”, nie mają już nadziei na bliskość, wydaje im się, że nic się już nie da zrobić, że nic już ich ze sobą nie łączy. Najchętniej zakończyliby związek. Często bez pomocy terapeuty kończy się to rozstaniem.

Jak poprawić komunikację z partnerem?

Rozpoznanie błędnego cyklu i wydostanie się z niego często jest bardzo trudne, a czasami niemożliwe bez pomocy psychoterapeuty. Rolą specjalisty jest pomoc w odkrywaniu głębszych potrzeb, aby partnerzy mogli wyrażać i przeżywać swoje uczucia, a nie je tłumić czy „ukrywać” pod płaszczykiem ataków.

Jak wygląda psychoterapia par, jakie są szanse na pokonanie negatywnych schematów interakcji i gdzie szukać pomocy?

- Z uwagi na duże nasilenie emocji terapia par jest wyzwaniem nie tylko dla partnerów, ale także dla terapeuty. Ważne, by pary szukające pomocy trafiły do wykwalifikowanej osoby, która będzie potrafiła im pomóc rozpoznać i zmienić negatywny cykl komunikacji. Często spotkania prowadzone są przez dwóch psychoterapeutów – komentuje Justyna Rokicka, psycholog i psychoterapeuta, współzałożycielka wyszukiwarki szukamterapeuty.pl. – W trakcie terapii partnerzy uświadamiają sobie, jakie są prawdziwe, głębokie przyczyny ich zachowań, które najczęściej spowodowane są brakiem poczucia bezpieczeństwa w związku. Pozwala im to zupełnie inaczej na siebie spojrzeć. Złość, poczucie krzywdy i niezrozumienia powoli znikają, a partnerzy znowu mogą być blisko. Uczą się tego, jak na co dzień stwarzać dobre warunki do wyrażenia swoich potrzeb, pragnień, obaw oraz dążą do ponownego pojawienia się zaangażowania emocjonalnego i budowania bliskiej, bezpiecznej więzi. Z pomocą specjalisty szanse na uratowanie związku są naprawdę bardzo duże. Umiejętności, jakie pary uzyskują na terapii są trwałe. Pary z powodzeniem korzystają z nich w przyszłości, co sprawia, że potrafią konstruktywnie przechodzić przez różne wyzwania i kryzysy - dodaje.