Przede wszystkim jednak warto wiedzieć, kto może Ci wystawić taki mandat. Tylko policja i straż miejska. Służby te mają prawo wystawiać jedynie mandaty kredytowe, które trzeba uregulować w terminie do 7 dni, wpłacając pieniądze na podany rachunek bankowy.

Mandaty gotówkowe (czyli płatne "na miejscu") policjanci i strażnicy wystawiają tylko obcokrajowcom i osobom, które nie mają meldunku w kraju.

Mandat zaoczny otrzymasz, gdy np. radar odnotuje, że przekroczyłaś dozwoloną prędkość albo funkcjonariusz policji lub straży miejskiej stwierdzi, że dokonałaś wykroczenia, np. źle zaparkowałaś samochód i nie będzie miał możliwości wręczenia ci mandatu osobiście. Policjant, który wystawia ci mandat karny, ma obowiązek poinformować Cię o prawie odmowy jego przyjęcia oraz o liczbie punktów karnych, które zostaną wpisane na Twoje konto w policyjnej ewidencji.

Niestety, wysokość kary nie zależy już od twoich zdolności negocjacyjnych czy humoru policjanta. Obowiązuje szczegółowy taryfikator. Warto pamiętać, że maksymalna wysokość kary grzywny nałożonej w postaci mandatu wynosi 500 złotych.

Oprócz kary pieniężnej kierowca naruszający przepisy drogowe otrzymuje też tzw. punkty karne.

Jeżeli w ciągu roku przekroczysz limit 24 punktów, Twoje prawo jazdy przy pierwszej okazji skonfiskuje policjant. Aby odzyskać uprawnienia, musisz zdać egzamin państwowy (teoretyczny i praktyczny) i poddać się badaniu psychologicznemu.

Kierowca, który posiada prawo jazdy krócej niż rok, traci je, gdy przekroczy limit 20 punktów. Punkty karne są anulowane po roku od ich uzyskania. Raz na 6 miesięcy masz możliwość uczestniczenia w szkoleniach organizowanych przez Wojewódzkie Ośrodki Ruchu Drogowego. Ukończenie takiego kursu powoduje anulowanie 6 punktów karnych. Wartość punktów (w przedziale od 1 do 10) jest ściśle określona, co oznacza m.in., iż funkcjonariusz nie ma wpływu na liczbę przyznawanych punktów. Jeżeli kierowca za jednym razem naruszy więcej niż jeden przepis prawa drogowego, to punkty są przypisywane każdemu z tych wykroczeń, czyli sumują się.

Uwaga! Sejm znowelizował już ustawę "Prawo o ruchu drogowym". Gdy wejdzie ona w życie, strażnicy miejscy będą mogli wystawiać mandaty za przekroczenie prędkości, wtedy gdy zarejestruje to fotoradar.

Wysokość kary pieniężnej (mandatów):

- przekroczenie dozwolonej prędkości: od 20 do 500 zł, 1 - 10 pkt

- zatrzymanie pojazdu na drodze dla rowerów: 100 zł, 1 pkt

- nieużywanie pasów bezpieczeństwa przez kierowcę: 100 zł, 2 pkt

- nieużywanie pasów przez pasażerów (obciąża kierowcę): 100 zł, 1 pkt

- używanie telefonu komórkowego: 200 zł, 0 pkt

- omijanie samochodu, który zatrzymał się przed przejściem dla pieszych: 500 zł, 10 pkt

Kiedy można odmówić przyjęcia mandatu za wykroczenia w ruchu drogowym?
W każdym wypadku można odmówić przyjęcia mandatu. Jest on ważny, dopiero gdy podpisze go osoba ukarana. W wypadku odmowy policjant ma obowiązek skierować wniosek o ukaranie do sądu grodzkiego, o czym musi poinformować zainteresowaną osobę. Sąd grodzki wyrokuje, czy popełnione zostało wykroczenie. Chciałbym podkreślić, że skierowanie wniosku do sądu nie jest dodatkową sankcją, jak się często uważa, lecz obowiązkiem policjanta. Sąd może bowiem rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść ukaranego.

Czy mandat już zapłacony może być anulowany?
Tak. Osoba ukarana mandatem może złożyć w sądzie grodzkim wniosek o jego anulowanie. Wniosek składamy do sądu w swoim miejscu zamieszkania, w terminie 7 dni od otrzymania mandatu. Jeśli sąd uchyli mandat, otrzymamy zwrot pieniędzy od urzędu wojewódzkiego. Termin 7 dni nie obowiązuje instytucji, która wystawiła mandat, a następnie wystąpiła z wnioskiem o jego uchylenie.

Skoro Trybunał Konstytucyjny zabronił straży miejskiej karania za przekroczenie prędkości, to co dzieje się z już wystawionymi mandatami?
Mandaty za przekroczenie prędkości wystawione na podstawie zdjęć z fotoradaru przed orzeczeniem TK są przesyłane policji, a płatność jest egzekwowana. Natomiast po orzeczeniu straż miejska nie może wykonywać takich zdjęć. Mandaty wystawione na ich podstawie nie mają już żadnej mocy prawnej.

Na pytania odpowiedział podkomisarz Paweł Piasecki, zastępca naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Stołecznej Policji
POMOCNA DŁOŃ - wszelkich informacji na temat wykroczeń, mandatów, warunków ich uzyskania i anulowania szukaj na stronie: www.policja.pl