Każda rodzina, w której przyjdzie na świat dziecko, ma prawo do jednorazowej zapomogi zwanej powszechnie becikowym.

Przysługuje ojcu albo matce, albo prawnemu opiekunowi dziecka. Należy się niezależnie od dochodu rodziny i wynosi 1 tys. zł na każde urodzone lub przysposobione dziecko.

Wniosek o zapomogę składasz na piśmie w urzędzie gminy lub w ośrodku pomocy społecznej (w miejscu, gdzie wypłacane są świadczenia rodzinne).

Masz na to dwanaście miesięcy od urodzenia albo przysposobienia dziecka. Jeśli przekroczysz termin, pieniędzy nie dostaniesz.

Do wniosku dołączasz:

● dokument tożsamości osoby starającej się o becikowe,

● skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument potwierdzający datę urodzenia dziecka,

● pisemne oświadczenie, że zapomogi jeszcze nie odebrałaś ani Ty, ani Twój małżonek (drugi rodzic dziecka).

Uwaga!

Jeśli twoja rodzina ma niskie dochody, masz prawo do zasiłku rodzinnego (na każde, także nowo narodzone dziecko) i do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka (to nie to samo co jednorazowa zapomoga zwana becikowym).

Podstawa prawna:

Ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (DzU z 30 grudnia 2003 r. nr 228, poz. 2255 z poźn. zm.)

Zasiłek macierzyński

Pracującej kobiecie, która urodzi dziecko, należy się urlop macierzyński, a w trakcie tego urlopu - zasiłek macierzyński. To wszystko jednak pod warunkiem, że przed porodem pracowała na etacie albo opłacała składkę na ubezpieczenie chorobowe.

Urlop macierzyński obliczany jest w tygodniach albo w dniach i wynosi:

● 18 tygodni przy pierwszym porodzie,

● 20 tygodni przy następnym porodzie,

● 28 tygodni, gdy podczas jednego porodu urodzą się bliźniaki lub większa gromadka dzieci.

● 18 lub 20 tygodni urlopu macierzyńskiego (w zależności od sytuacji) należy się także, jeśli przyjmiesz na wychowanie dziecko do siedmiu lat, a w razie odroczenia obowiązku szkolnego - nawet dziesięciu lat.

Matka ma prawo jeszcze przed porodem skorzystać z 14 dni tego urlopu, a z reszty - po porodzie. Może też podzielić urlop na dwie części, ale tylko wtedy, gdy malec wymaga opieki szpitalnej.

Przed pobytem w szpitalu musi wykorzystać przynajmniej osiem tygodni, resztę - po wyjściu ze szpitala.

Ile się należy?

Zasiłek macierzyński jest równy średniej pensji wyliczonej z ostatnich 12 miesięcy. Przysługuje za każdy dzień, w tym także za dni wolne od pracy.

Do kogo się zwracasz?

● do pracodawcy, jeśli twoja firma zatrudnia co najmniej 20 osób,

● do ZUS, jeśli:

- firma, w której pracujesz, zatrudnia mniej niż 20 osób,

- prowadzisz własną działalność,

- masz prawo do zasiłku po ustaniu ubezpieczenia (np. wygasła ci umowa o pracę),

- podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu w Polsce, a jesteś zatrudniona za granicą.

Niezbędne dokumenty:

● zaświadczenie o przewidywanej dacie porodu - gdy bierzesz urlop przed porodem,

● akt urodzenia dziecka – jeśli bierzesz urlop od dnia porodu oraz oświadczenie o urodzeniu pierwszego dziecka,

● zaświadczenie, że wystąpiłaś do sądu o wszczęcie postępowania o przysposobieniu lub przyjęciu dziecka do rodziny zastępczej (i po to chcesz zasiłek)

● jeżeli o zasiłek zwracasz się do ZUS – zaświadczenie od pracodawcy, że opłaca za ciebie składki.

Pamiętaj, że...

● Jeśli urodzisz dziecko w czasie urlopu wychowawczego lub po rozwiązaniu umowy o pracę, zasiłek będzie wypłacany o dwa tygodnie krócej.

● Z zasiłku macierzyńskiego skorzystasz też jeśli pracujesz chałupniczo albo prowadzisz działalność gospodarczą.

● Kiedy matka wykorzysta 14 tygodni urlopu, z reszty może skorzystać ojciec dziecka (on też dostanie zasiłek macierzyński). Wtedy matka deklaruje rezygnację z urlopu i zamiar powrotu do pracy, ojciec - wnioskuje o udzielenie urlopu macierzyńskiego bezpośrednio po zakończeniu urlopu przez matkę.

Oboje przedkładają swoim pracodawcom dokumenty, matka – zaświadczenie pracodawcy ojca o udzieleniu mu urlopu, ojciec - oświadczenie matki o rezygnacji z pozostałej części urlopu.

● Podczas urlopu macierzyńskiego pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę ani dać wypowiedzenia zmieniającego warunki.Nie ma natomiast ochrony przed zwolnieniem podczas likwidacji czy upadłości firmy. Jednak pracownica nie traci prawa do świadczeń - przechodzi pod opiekę ZUS, i to on przejmuje dalsze płatności.

Podstawa prawna: Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2005 r., nr 31, poz. 267).