Jakie są najczęstsze choroby przenoszone drogą płciową?

Większość ludzi kojarzy je z zakażeniem wirusem HIV. Rzeczywiście, jest to najgroźniejsza z tego typu chorób, na którą wciąż nie ma lekarstwa. W Polsce bardziej rozpowszechnione są jednak inne schorzenia, np.: chlamydioza, rzęsistkowice, rzeżączka, zakażenie wirusem brodawczaka i opryszczka płciowa. Choć nie stanowią zagrożenia dla życia, prowadzą do wielu powikłań.

Czy można je wyleczyć?

Niektóre choroby są całkowicie uleczalne. W przypadku innych nie udaje się zlikwidować przyczyny (np. wirusa czy bakterii), ale można zapobiec nawrotom dolegliwości. Przy leczeniu chorób przenoszonych drogą płciową bardzo ważne jest, by terapii poddali się oboje partnerzy. W przypadku terapii antybiotykowej zawsze trzeba wybrać całą zaleconą dawkę leku, inaczej problem może powrócić.

Czy prezerwatywa jest wystarczającą ochroną?

Nie likwiduje ona całkowicie zagrożenia, choć znacznie je zmniejsza. Należy pamiętać, że do zakażenia może dojść także podczas stosunku analnego i oralnego. Niektórymi chorobami można się również zarazić inną drogą, np. rzęsistkowicą poprzez używanie przyborów toaletowych osoby zakażonej (np. ręcznika, gąbki), a wirusem HIV i HPV przez kontakt z zakażoną krwią.

Zakażenie wirusem HPV

Jest ponad 100 typów wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). Około 30 wywołuje infekcje układu moczowego i narządów płciowych. Pewne typy wirusa mogą powodować u kobiet raka szyjki macicy.
Po czym je rozpoznać: Często zakażenie przebiega bezobjawowo. Czasem w okolicy narządów rodnych i odbytu pojawiają się brodawki. Są to niebolesne, płaskie lub wypukłe zmiany w kolorze ciała.
Badania: Lekarz rozpoznaje brodawki na podstawie oględzin. Zmiany na szyjce macicy można wcześnie wykryć dzięki cytologii. Jak je leczyć: Brodawki intymne mogą zniknąć samoistnie. Zwykle jednak trzeba je usunąć. Stosuje się preparaty do smarowania, a gdy to nie pomaga - krioterapię, elektrokoagulację, zabieg laserowy lub chirurgiczny. Przy raku szyjki macicy zależnie od stopnia zaawansowania usuwa się same zmiany, szyjkę macicy lub całą macicę.

Rzęsistkowica

Nieleczona choroba może być przyczyną niepłodności i powikłań w czasie ciąży.
Po czym ją rozpoznać: U pań występują obfite, żółtozielone, pieniste upławy o przykrym zapachu, obrzęk i swędzenie okolic intymnych. Może temu towarzyszyć częste i bolesne oddawanie moczu. Panowie zwykle nie odczuwają dolegliwości.
Badania: wykonuje się badanie laboratoryjne wydzieliny z pochwy (u pań) i cewki moczowej (u panów).
Jak ją leczyć: przez kilka dni trzeba zażywać leki.

Kiła

Choroba prowadzi do uszkodzenia wielu narządów. Zakażona kobieta może zarazić swoje dziecko w czasie ciąży i porodu.
Po czym ją rozpoznać: Pierwszym objawem kiły, który pojawia się tuż po zakażeniu, jest niebolesne owrzodzenie w okolicy intymnej lub na ustach. Znika ono samoistnie po mniej więcej 5 tygodniach, jednak choroba rozwija się nadal. Po 2-3 miesiącach od zakażenia pojawiają się wysypka lub inne zmiany na skórze i śluzówkach. Mogą one okresowo znikać. Ten etap choroby trwa nawet do 5 lat. W końcowym stadium choroby dochodzi do uszkodzenia wielu narządów. Występują wówczas przeszywające bóle brzucha i nóg, utrata czucia, zaburzenia równowagi. Skutkiem uszkodzenia mózgu są zaburzenia psychiczne i intelektualne, aż do otępienia.
Badania: Bakterie wywołujące kiłę, wykrywa badanie krwi na odczyn VDRL.
Jak ją leczyć: W początkowym stadium choroba jest całkowicie uleczalna. Podaje się wówczas antybiotyki. Jednak jeśli już dojdzie do uszkodzenia narządów, niewiele można poradzić.

Rzeżączka

U kobiet bywa przyczyną zapalenia przydatków, które może prowadzić do niepłodności. U panów powoduje niekiedy zapalenie jąder, co też może powodować niepłodność. Rzeżączka przeniesiona przy porodzie z matki na dziecko może spowodować utratę wzroku u malucha.
Po czym ją rozpoznać: Niestety, u pań zwykle przebiega bezobjawowo. Czasem mogą wystąpić niewielkie upławy. Dolegliwości występują natomiast u panów - są to ropna wydzielina z cewki i ból przy oddawaniu moczu.
Badanie: Bada się wydzielinę z pochwy i cewki moczowej.
Leczenie: Polega na zażywaniu antybiotyków.

Chlamydioza

U kobiet sprzyja stanom zapalnym jajników i jajowodów, czego skutkami mogą być: ciąża pozamaciczna, niepłodność i komplikacje podczas ciąży. U mężczyzn zwiększa ryzyko zapalenia najądrzy i cewki moczowej.
Po czym ją rozpoznać: Niestety zwykle nie ma żadnych objawów. By wykryć chorobę, trzeba wykonać badania.
Badania: Bada się wydzielinę z pochwy i cewki moczowej.
Jak ją leczyć: Kuracja polega na przyjmowaniu antybiotyków.

Opryszczka płciowa

Nieleczona choroba może sprzyjać rozwojowi raka szyjki macicy. Zakażenie jest niebezpieczne dla kobiet w ciąży. Podczas porodu wirus wywołujący opryszczkę płciową może przenieść się na dziecko, a to grozi poważnymi powikłaniami.
Po czym ją rozpoznać: Pierwsze objawy to pieczenie i swędzenie w okolicy krocza, parcie na pęcherz i ból przy oddawaniu moczu. Mogą im towarzyszyć osłabienie i gorączka. Później na narządach płciowych powstają drobne, bolesne pęcherzyki, które po kilku dniach pękają. W ich miejsce tworzą się strupki, które odpadają po tygodniu.
Badania: Zwykle lekarz rozpoznaje opryszczkę na podstawie objawów.
Jak ją leczyć: Stosuje się maści przeciwwirusowe, leki przeciwzapalne i przeciwbólowe. Niestety, gdy wirus wniknie do organizmu, pozostaje tam na zawsze i co jakiś czas choroba może nawracać. By temu zapobiec, trzeba się prawidłowo odżywiać, wysypiać, nie dopuszczać do przechłodzenia organizmu.

Zakażenie HIV

Wirus HIV niszczy komórki odpornościowe organizmu. W efekcie choroby, które normalnie nie są niebezpieczne, stają się śmiertelnym zagrożeniem.
Kiedy je podejrzewać: Wkrótce po zakażeniu mogą się pojawić objawy grypopodobne i powiększenie węzłów chłonnych w pachwinach. Często jednak nie ma żadnych objawów. Z czasem zaczynają nawracać różne choroby, np. zakażenia drożdżakowe, zapalenie płuc, choroby skórne.
Badania: Obecność wirusa wykrywa się podczas badania krwi.
Jak je leczyć: Nie da się zniszczyć wirusa, można jedynie spowolnić jego namnażanie. Leczy się też choroby towarzyszące zakażeniu.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B
Jeżeli zakażenie tym wirusem przejdzie w stan przewlekły, może doprowadzić do rozwoju marskości lub raka wątroby.
Po czym je rozpoznać: Często choroba rozwija się skrycie. Czasem występują objawy grypopodobne: zmęczenie, niewysoka gorączka, bóle mięśni, kłopoty trawienne. Dolegliwości mogą mieć różne nasilenie.
Badania: Trzeba wykonać badanie krwi na obecność antygenu HBs.
Jak je leczyć: W 90 proc. przypadków organizm sam zwalcza wirusa w ciągu 6 miesięcy od zakażenia. Gdy choroba przejdzie w stan przewlekły, podaje się leki przeciwwirusowe. Niestety, leczenie nie zawsze daje dobre rezultaty.