Co to są zaburzenia rytmu serca?
- Serce zdrowego człowieka bije miarowo, średnio z częstością 70 uderzeń na minutę. Serce reaguje przyśpieszeniem w czasie wysiłku fizycznego, emocji czy gorączki.
W czasie snu rytm serca zwalnia. Jeżeli serce bije nieregularnie, z przerwami lub niemiarowo i szybko czy nadmiernie szybko, to zazwyczaj oznacza to chorobę serca.

Jakie choroby serca wyzwalają zaburzenia rytmu?
- Najczęstszą przyczyną zaburzeń rytmu zwanych inaczej arytmią jest choroba niedokrwienna serca (choroba wieńcowa), która w najbardziej zaawansowanej formie przejawia się jako zawał serca. Arytmia pojawia się także u chorych z nadciśnieniem tętniczym, z wadami serca, w przebiegu zapalenia mięśnia sercowego i z wielu innych przyczyn.

Czy chory odczuwa zaburzenia rytmu serca?
- Najczęściej arytmii towarzyszą różne, odczuwalne objawy, jak kołatanie serca, które może być miarowe lub niemiarowe, "przeskoki", "szarpania" serca, uczucie osłabienia, a w groźnych zaburzeniach rytmu serca nawet omdlenia, spadek ciśnienia tętniczego i utrata przytomności.

Czy wszystkie zaburzenia rytmu serca są jednakowo niebezpieczne?
- Rozróżniamy łagodne zaburzenia, potencjalnie groźne oraz groźne, które zagrażają życiu. Łagodne - jak pojedyncze skurcze dodatkowe - powstają pod wpływem emocji. Potencjalnie groźne to takie zakłócenia rytmu, które nieleczone mogą być dla chorego niebezpieczne. I wreszcie groźne, zwane też złośliwymi arytmiami, to te, które wymagają natychmiastowej diagnostyki i leczenia.

Jakie są metody rozpoznawania zaburzeń rytmu serca?
- Podstawowym i dostępnym badaniem wykrywającym zaburzenia rytmu serca jest elektrokardiogram - popularne EKG. Jeśli w czasie badania EKG zaburzenia nie ujawniają się, stosujemy zapis EKG przez 24 godziny. Choremu zakłada się specjalne urządzenie zwane aparatem Holtera. Szanse na wykrycie zaburzeń rytmu serca są wówczas dużo większe, ale nie 100-proc. Jeszcze innym sposobem wykrycia arytmii jest tzw. telemonitoring. Chory otrzymuje na stałe specjalny aparat i w razie odczuwania zaburzeń rytmu łączy się poprzez zwykły bądź komórkowy telefon bezpośrednio z centrum monitoringu kardiologicznego KARDIOTEL, gdzie codziennie przez całą dobę dyżuruje lekarz kardiolog i przesyła sygnał EKG z tego aparatu. Lekarz dyżurny już podczas przesyłania sygnału EKG na ekranie komputera widzi jego przebieg, ocenia go i stawia diagnozę. W województwie pomorskim takie badanie można wykonać jedynie w wysokospecjalistycznej Poradni Kardiologicznej w Centrum Medycznym KARDIOTEL w Sopocie. Muszę dodać, że zagrożony pacjent ma nieograniczoną możliwość kontaktu z kardiologiem codziennie o każdej porze dnia i nocy.

Jakie inne badania trzeba wykonać u chorego, u którego stwierdza się zaburzenia rytmu serca?
- Trzeba wykonać badania specjalistyczne. Mają one na celu wykrycie przyczyny arytmii, co ma zasadnicze znaczenie przy wyborze sposobu leczenia. Badania nieinwazyjne obok wspomnianej wyżej rejestracji EKG, także 24 -godzinnej i telemonitoringu to badanie echokardiograficzne serca, próba wysiłkowa, badanie profilu ciśnienia tętniczego przez 24 godziny również aparatem Holtera. Takie kompleksowe badania nieinwazyjne przeprowadzamy w KARDIOTELU na wysokiej klasy aparaturze. Wykonują je specjaliści kardiolodzy. KARDIOTEL zatrudnia kilkunastu specjalistów wykształconych pod moim kierownictwem - w II Klinice Chorób Serca AMG. W wypadku stwierdzenia groźnych zaburzeń rytmu serca należy przeprowadzić badania inwazyjne, m.in. badanie elektrofizjologiczne. Takie badania przeprowadza się tylko w II Klinice Chorób Serca AMG, dokąd kierujemy naszych chorych w ramach stałej współpracy KARDIOTELU z tą Kliniką.

Jakie są najczęstsze rodzaje zaburzeń rytmu serca?
- Najczęstszą arytmią, którą stwierdza się zwłaszcza u ludzi starszych (chociaż dotyka również ludzi młodych) jest migotanie przedsionków. Częstość występowania tej arytmii wzrasta wraz z wiekiem i po 70. roku życia może występować aż u 17 proc. tej populacji.

Jakie są współczesne osiągnięcia w leczeniu zaburzeń rytmu serca?
- Jednym z największych osiągnięć drugiej połowy XX wieku było skonstruowanie i wszczepienie człowiekowi elektrycznego rozrusznika (stymulatora) serca. Urządzenie to pobudza serce w okresach przerw w jego czynności i w ten sposób zapobiega utracie przytomności, a nawet nagłej śmierci sercowej. Chorzy ci wymagają okresowej kontroli i oceny parametrów stymulatora za pomocą specjalnej aparatury. Tylko nieliczne oddziały kardiologiczne posiadają taką aparaturę. KARDIOTEL jest w nią wyposażony i oferuje pomoc także chorym z wszczepionym stymulatorem.
Obok niefarmakologicznych, nowoczesnych sposobów leczenia zaburzeń rytmu serca kardiolodzy dysponują kilkoma lekami antyarytmicznymi. Oceny wyników leczenia tymi lekami dokonuje się głównie za pomocą EKG i telemonitoringu. Kontrola leczenia np. migotania przedsionków za pomocą telemonitoringu pozwala na zmniejszenie częstości hospitalizacji, tj. szukania pomocy w izbie przyjęć szpitali i zmniejszenia częstości pobytów w szpitalach. Przerwanie napadu migotania przedsionków możliwe jest tu dzięki poradzie dyżurującego kardiologa, który - oceniając na ekranie komputera zapis EKG otrzymany za pomocą linii telefonicznej - doradza, o ile zwiększyć dawkę leku antyarytmicznego i w jakich odstępach ją przyjmować. Również lekarz ten decyduje, kiedy należy wezwać pogotowie, i sam je wzywa do takiego pacjenta.

Jaka może być konkluzja naszej rozmowy?
- Apel do pacjentów odczuwających arytmię: nie zwlekajcie z wizytą u specjalisty kardiologa.