AZS – a co to?

Atopowe Zapalenie Skóry (inaczej egzema atopowa) to choroba zapalna skóry o podłożu immunologicznym, która dotyczy głównie dzieci. U części osób ustępuje we wczesnym dzieciństwie, ale niektórzy zmagają się z nią przez całe życie. AZS to schorzenie kłopotliwe ze względu na swoją złożoność. Wśród jego determinant naukowcy wymieniają czynniki genetyczne i środowiskowe, nieprawidłowości immunologiczne oraz uszkodzenie bariery skórnej. Leczenie malucha cierpiącego na AZS jest procesem długotrwałym i niezwykle żmudnym, ponieważ nawet gdy jednoznacznie zidentyfikuje się przyczyny, bardzo trudno je całkowicie wyeliminować. Jedno jest natomiast pewne: atopowe zapalenie skóry jest chorobą cywilizacyjną – dawniej miało charakter incydentalny, podczas gdy obecnie cierpi na nie 20% populacji. Ze względu na swoje objawy – powracające i uporczywe swędzenie skóry – dla naszych małych pociech to dolegliwość szczególnie uciążliwa. U dzieci w 2–3 miesiącu życia pierwsze zmiany chorobowe pojawiają się na twarzy. Skóra staje się sucha i zaczerwieniona, zaczyna się łuszczyć. Miejsca szczególnie narażone to głowa, nasada płatków usznych, a także tułów, pośladki i wewnętrzna strona kończyn. U kilkuletnich dzieci zmiany mają nieco inny charakter. W zgięciach stawów oraz na grzbiecie dłoni i stóp pojawiają się czerwone grudki, które z czasem zmieniają się w ropne krostki. Skóra jest wysuszona, pełna czerwonych plam przypominających liszaj. W związku z nieustannym świądem maluch jest nadpobudliwy i źle sypia.

Systematyczne nawilżanie – maluszkowi na ratunek

Skóra atopowa to skóra sucha, uboga w lipidy, będące gwarantem jej spoistości. Charakteryzuje się skłonnością do szybkiej utraty optymalnego poziomu nawilżenia oraz wysokim stopniem uwrażliwienia. Z tego powodu wymaga troskliwej i ukierunkowanej na jej potrzeby pielęgnacji. - Zaburzenia w produkcji ceramidów i lipidów powodują, że chory na AZS traci barierę ochronną i jest bardziej podatny na wpływ szkodliwych czynników zewnętrznych, które doprowadzają do zapalenia. Stąd głównym celem leczenia jest systematyczna, codzienna naprawa tej bariery. Taki efekt możemy uzyskać poprzez stosowanie tylko specjalnych preparatów, tak zwanych emolientów, które ukoją i wzmocnią skórę. Przy czym należy pamiętać, że nie wszystkie emolienty są w stanie zahamować mediatory zapalne. Dlatego warto wybierać preparaty z zawartością 2% destylatu oleju słonecznikowego, gdyż on właśnie nie tylko wiąże wodę w naskórku i uszczelnia jego warstwę rogową, ale przede wszystkim wykazuje działanie przeciwzapalne. Ponadto wyrównuje deficyt lipidowy skóry i wzmacnia jej zdolności obronne. Stosowanie kosmetyków zawierających 2% destylat oleju słonecznikowego po każdej kąpieli oraz wielokrotnie w ciągu dnia wyraźnie poprawia samopoczucie małego pacjenta – wyjaśnia dr n. med. Dorota Kwiatkowska, dermatolog.

Popraw komfort swego dziecka

AZS charakteryzuje się okresami remisji i zaostrzeń. Niestety, ale nasilenie objawów może utrzymywać się przez dowolny okres czasu. W czasie nawrotów „ostrego” AZS na pewno zapewnisz swojemu maluszkowi odpowiednią opiekę, przestrzegając wskazówek lekarza dotyczących odżywiania i higieny. Jako troskliwa mama powinnaś też wiedzieć, jak poprawić jakość życia swojego dziecka także po ustąpieniu objawów. Odpowiednio dobrane preparaty wydają się tu być największym sprzymierzeńcem. Pozwalają one na poprawę komfortu skóry maluszka każdego dnia oraz zmniejszenie ryzyka zaostrzeń. Warto wybierać dermokosmetyki, które są bogate w kwasy linolowy i linonelowy, który aktywuje enzymy odpowiedzialne za produkcję podstawowych lipidów oraz – w przeciwieństwie do parafiny – ma zdolność hamowania produkcji mediatorów zapalnych. Dzięki niemu stosowanie preparatów bogatych w te substancje pozwala znacznie ograniczyć stosowanie kortykosterydów miejscowych, co prawda działających przeciwzapalnie, ale niestety mających silne i nieprzyjemne skutki uboczne.

Krótka kąpiel – ulga dla malucha

Codzienne kąpiele to kolejne dobrodziejstwo dla dzieci z AZS, gdyż w ten sposób oczyszcza się skórę z martwego naskórka i resztek preparatów. Jest to szczególnie ważne latem, kiedy wzmaga się potliwość, prowadząca do nasilenia choroby. Należy jednak pamiętać, że skóra atopowa wymaga specjalnego traktowania: kąpiel nie powinna trwać zbyt długo (5 do 10 minut) i konieczne jest unikanie ostrych gąbek oraz rękawic do mycia. Poza tym trzeba zapomnieć o mydle, gdyż usuwa ono tłuszczową warstwę ochronną. Najlepiej zastąpić je bardzo delikatnymi, niewysuszającymi olejkami i myjącymi z łagodzącymi wyciągami z rumianku. Maluch po takiej kąpieli jest zadowolony i zrelaksowany, gdyż odczuwa zmniejszenie nieprzyjemnego uczucia swędzenia. Jednak rytuał kąpieli w przypadku skóry suchej z tendencją do atopii nie może kończyć się na jej umyciu. - W pielęgnacji skóry atopowej ogromne znaczenie ma ciągłe nawilżanie. Warto więc wyrobić w sobie przyzwyczajenie stosowania specjalnych preparatów zmiękczających, szczególnie po prysznicu lub kąpieli. Pamiętajmy jednak, że aby skutecznie związać wilgoć w skórze, odpowiedni krem należy nałożyć do trzech minut po zakończeniu mycia. Nie bez znaczenia jest przy tym fakt, że regularne stosowanie preparatów zawierających ceramidy pozwala efektywnie zmniejszyć częstotliwość i intensywność procesu zapalnego w skórze – podkreśla doktor Kwiatkowska.

Podziękowania za przygotowanie artykułu dla marki Mustela - producenta dermokosmetyków polecanych do pielęgnacji skóry dzieci cierpiących na AZS.