Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech, która weszła w życie na początku kwietnia, zachęca rodziców do legalnego zatrudniania niań, którym budżet państwa opłaci składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe i wypadkowe) i zdrowotne od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Osoba, z którą rodzice zawierają umowę zlecenie, musi zostać zgłoszona do ZUS-u.

Jak poinformowało w poniedziałek biuro prasowe Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, przygotowane w resorcie rozporządzenie pozwoli Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych zidentyfikować osoby zatrudniane na podstawie przepisów ustawy "żłobkowej".

"Ustawa wprowadziła szczególne regulacje dotyczące zasad opłacania składek za osoby zatrudniane przez rodziców w charakterze niani na podstawie umowy zlecenia. Wprowadzenie odmiennych zasad finansowania składek za nianie wymaga stworzenia nowych kodów ubezpieczenia, właściwych dla sytuacji ubezpieczeniowej tej grupy osób. Celem nowelizacji jest zatem jednoznaczne zidentyfikowanie osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia w charakterze niani, na podstawie przepisów ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech. Dodatkowo wprowadzono zmiany w części dotyczącej kodów numerów identyfikatorów deklaracji rozliczeniowych i imiennego raportu miesięcznego" - poinformował resort pracy.

Do odprowadzania składek za nianie został zobowiązany ZUS. Składki obliczane od podstawy nie wyższej, niż minimalne wynagrodzenie, finansowane są z budżetu; jeśli rodzice płacą niani wyższą pensję, sami pokrywają różnicę. Kod umożliwi ZUS-owi jednoznaczną identyfikację niani zgłoszonej do ubezpieczeń na podstawie przepisów ustawy "żłobkowej" oraz systemowe tworzenie dokumentów za tę grupę ubezpieczonych. Natomiast rodzicom ułatwi prawidłowe zgłoszenie niani do ZUS-u.

Projekt rozporządzenia był konsultowany z partnerami społecznymi, organizacjami pracodawców i związkami zawodowymi, a także z ZUS-em. Resort pracy zwrócił się do Rządowego Centrum Legislacyjnego z prośbą o zwolnienie z obowiązku rozpatrzenia projektu przez Komisję Prawniczą, aby nowe rozwiązania mogły szybciej wejść w życie.

Rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, za wyjątkiem punktu dotyczącego nowych kodów ubezpieczenia właściwych dla niań, który zacznie obowiązywać 1 października.

Ustawa wprowadziła nowe formy opieki nad małymi dziećmi - oprócz żłobków, funkcjonować mają również kluby dziecięce oraz dzienni opiekunowie. Uprościła zasady zakładania żłobków, które przestały być zakładami opieki zdrowotnej. Zachęca też do tworzenia tego typu placówek przy zakładach pracy oraz uczelniach. Żłobki i inne formy opieki podlegają resortowi pracy, a nie jak wcześniej - Ministerstwu Zdrowia. Niektóre samorządy, które odpowiadają za organizację opieki nad małymi dziećmi, w związku z wprowadzeniem ustawy planują podwyższenie opłat za żłobki.

Placówki, które obecnie sprawują opiekę nad małymi dziećmi, funkcjonując w oparciu o ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, będą miały trzy lata na dostosowanie się do wymogów ustawy.

Wprowadzeniu ustawy ma towarzyszyć resortowy program "Maluch", który ma wesprzeć samorządy w tworzeniu instytucji opieki nad dziećmi; w tym roku na jego realizację przeznaczono 40 mln zł.