Na pewno słyszałaś o wrodzonych odruchach noworodka, czyli pewnych zachowaniach bezwarunkowych, które co prawda nie mają nic wspólnego z racjonalnym myśleniem, intelektem czy własną wolą, ale z pewnością ułatwiają maluchowi start w nowe życie. W brzuchu mamusi maleństwo bez żadnych przeszkód dowolnie przeciągało się, fikało, nie musiało martwić o jedzenie czy oddychanie. Teraz znajduje się w zupełnie innym świecie. Odruchy pomagają mu się w nim odnaleźć. Noworodek potrafi przede wszystkim płakać, dając w ten sposób do zrozumienia, że jest głodny, smutny, że coś go boli lub po prostu potrzebuje bliskości rodziców. Ale maluch umie też ssać, szukać, pełzać, chwytać, a nawet chodzić. Kiedy podamy mu palec natychmiast silnie zaciśnie rączkę, kiedy dotkniemy jego policzka, zacznie szukać piersi, a kiedy postawimy go na twardym podłożu, zacznie przebierać nóżkami. Oczywiście maleństwo reaguje na pewne bodźce w sposób automatyczny. Niektóre z zachowań można zaobserwować podczas badania przez lekarza, inne warto sprawdzać samemu. Kiedy coś cię zaniepokoi, poinformuj o tym pediatrę. Odruchy bowiem świadczą o prawidłowym rozwoju mózgu. Wraz z rozwojem kory mózgowej, stopniowo też zanikają, a w ich miejsce pojawiają się reakcje świadome i celowe. W pierwszych miesiącach swojego maleństwa możesz pomagać mu zdobywać nowe umiejętności i wielu rzeczy nauczyć. Kiedy jest wyspane i najedzone, baw się z nim, rozmawiaj, pokazuj mu różne przedmioty, zmuszając tym samym do wodzenia za nimi wzrokiem, kładź na brzuszku, żeby podnosiło główkę. Dzięki temu maluch będzie sprawny, zdrowy i samodzielny!

Odruch Galanta

Jeżeli położysz dziecko na brzuszku na swojej dłoni lub na miękkim podłożu, a palcem lekko nakreślisz linię z prawej strony wzdłuż kręgosłupa, maleństwo lekko skręci ciało w prawo. Może też zgiąć prawą nóżkę. Jeśli maluszek ma zbyt duże napięcie mięśniowe, ten odruch nie będzie występował. Należy wtedy zasięgnąć opinii neurologa.
Czas trwania. Odruch zanika około czwartego miesiąca. Jeśli nie - dziecko może mieć osłabione napięcie mięśniowe.

Odruch podparcia i stąpania

Inaczej nazywany jest odruchem chodu automatycznego. Jeśli chwycimy noworodka pod pachy, tak aby jego stópki dotykały podłoża, zacznie on przebierać nóżkami, próbując iść do przodu. Mechanizm odruchu jest podobny jak przy pełzaniu. Maluch będzie starał się powędrować, choć oczywiście całkowicie nieświadomie. Odruch ten nie ma nic wspólnego z nauką chodzenia.
Czas trwania. Odruch zanika do trzeciego miesiąca życia. Jeśli nie - może to świadczyć o opóźnianiu się rozwoju lub zbyt dużym napięciu mięśniowym.

Odruch chwytania

Najlepiej można go zaobserwować wkładając swój palec w dłoń maluszka. Zaciśnie on wówczas paluszki tak mocno, że będzie go można nawet unieść. Dotyczy to każdego przedmiotu przyłożonego do wewnętrznej strony dłoni, może to być ręcznik, pieluszka czy nawet sznurek. Noworodek automatycznie obejmie paluszkami jakikolwiek przedmiot. Podobnie stanie się jeśli dotkniemy palcami wewnętrznej części stópki dziecka. Maluch natychmiast zegnie paluszki.
Czas trwania. Odruch chwytny rączki zanika około szóstego miesiąca. Odruch chwytny stopy może się utrzymywać aż do końca pierwszego roku życia. Zanika dopiero wtedy, gdy malec zaczyna chodzić.

Odruch wyprostu

Kiedy naciśniesz placem wewnętrzną część stopy maluszka, ten odruchowo zaciśnie paluszki. Kiedy dotkniesz pięty i zewnętrznej części stópki, zaobserwujesz odruch automatycznego wyprostu połączonego często z rozczapierzeniem palców. Drażnienie powierzchni podeszwowej stopy powoduje też, że w pierwszej fazie maluch zegnie przeciwstawną nogę, a w efekcie końcowym ją wyprostuje.
Czas trwania. Odruch chwytny może utrzymywać się do końca pierwszego roku, odruch wyprostu do końca trzeciego miesiąca.

Odruch Moro

Kiedy klaśniesz dłonią, gwałtownie zmienisz położenie ciała malucha, spryskasz go wodą lub w pomieszczeniu, w którym znajduje się dziecko nagle zrobi się głośno, maleństwo zareaguje energicznym wyprostowaniem rąk i nóg. Plecki wygnie w łuk, a główkę odchyli do tyłu. Następnie zaciśnie piąstki, a odrzuconymi wcześniej na boki rączkami wykona powolny ruch objęcia klatki piersiowej.
Czas trwania. Odruch Moro zanika około czwartego miesiąca. Jeśli trwa za długo i jest bardzo silny, może świadczyć o nieprawidłowym lub opóźniającym się rozwoju i pewnej nadwrażliwości emocjonalnej.

Odruch pełzania

Aby sprawdzić czy twój maluszek potrafi choć odrobinę przesunąć się do przodu, spróbuj położyć go na brzuszku, a następnie lekko ucisnąć prawą stópkę. Maleństwo wyprostuje ją, a drugą nóżkę zegnie. Gdy zrobisz to samo z lewą stópką, a potem znowu powtórzysz ćwiczenie z prawą, maleństwo automatycznie zacznie pełznąć!
Czas trwania. Odruch zanika do końca trzeciego miesiąca.

Odruch szukania i ssania

Gdy delikatnie dotkniesz policzka maleństwa, odwróci się w twoją stronę, otworzy buzię i zacznie szukać piersi. Kiedy zaś jego usta dotkną brodawki, maluszek zacznie ją ssać. Ten odruch wykształcił się już w życiu płodowym, to właśnie dzięki niemu noworodek potrafi zaspokoić głód. Maleństwo będzie również ssało twój palec lub smoczek, gdy tylko włożysz mu je do buzi. Pracuje przy tym język i mięśnie twarzy.
Czas trwania. Odruch szukania i ssania trwa do końca trzeciego miesiąca. Po tym czasie ssanie jest już celowe i zależy od woli malucha. Jednak trzymanie palca w buzi (lub smoczka) jeszcze długo zapewnia dziecku poczucie bezpieczeństwa i ułatwia zasypianie.