Powodów, dla których młode mamy wracają do pracy, jest bardzo dużo. I nie ma znaczenia, który jest decydujący. Najważniejsze, by uczynić to świadomie, bo odtąd zawsze coś będzie się działo kosztem czegoś. Pozostaniesz w domu - możesz żałować rozwoju zawodowego. Wrócisz do pracy, to ominie cię trochę radości z kontaktów z dzieckiem. Ale jeśli już zdecydowałaś, to czas podjąć kolejne ważne decyzje.

Jaki rodzaj opieki


Działanie najlepiej zacząć od sprecyzowania oczekiwań oraz określenia możliwości. Do wyboru jest kilka rozwiązań. Możesz zdecydować się na kogoś, kto zajmie się Twoim dzieckiem indywidualnie lub powierzyć je opiece żłobkowej. Co jest realne, najlepsze i co pożądane?

Pomoc babci jest rozwiązaniem najbardziej komfortowym, wygodnym i zwykle nie pociąga za sobą kosztów. Niania to wybór kosztowny, ale można od niej wiele wymagać, a żłobek to wariant dość tani, lecz bardziej od innych stresujący. Dlatego największą popularnością cieszą się dwa pierwsze rozwiązania. Ale zanim podejmiesz ostateczną decyzję, przemyśl jeszcze parę rzeczy.

Uruchom wyobraźnię

Spróbuj sobie wyobrazić, kto najlepiej będzie dbał o twoje dziecko. Jak ma wyglądać jego dzień, czego maluchowi potrzeba, czego warto byłoby go nauczyć? Może, ze względów finansowych, możesz wybrać tylko żłobek. Wtedy postaraj się zdobyć o nim jak najwięcej informacji, żeby wiedzieć, czego się spodziewać.

A jeśli możesz pozwolić sobie na opiekę domową, to na początek zastanów się, czy chcesz, żeby opiekunka pomagała Ci prowadzić dom, czy tylko ma zajmować się maluchem? Może najlepsza byłaby młoda, energiczna osoba, która nie zawaha się przed szalonymi zabawami z dzieckiem, będzie umiała śpiewać i jeździć na rowerze. A może na razie najważniejsze są czułość, karmienie, przewijanie i kołysanie do snu, więc ktoś taki jak babcia z powodzeniem spełni te oczekiwania.

Zacznij jak najszybciej

Poszukiwania zacznij dwa, trzy miesiące przed planowanym powrotem do pracy. Musisz mieć czas na spotkania, wstępne rozmowy, a potem także na praktyczne testowanie przyjętej opcji. Przecież wybierasz opiekę dla dziecka, więc to ono przede wszystkim musi ją zaakceptować. Dlatego warto oswoić je z nową sytuacją, zaprowadzić do żłobka na kilka godzin, zaprosić opiekunkę do domu na wspólną zabawę. Wtedy maluch będzie miał szansę choć trochę poznać swoje nowe życie.

Cechy dobrego opiekuna to:

• równowaga psychiczna, spokój, konsekwencja,
• dobra kondycja fizyczna, zdrowie, energia,
• ciepło, czułość, opiekuńczość,
• umiejętność udzielania pierwszej pomocy,
• umiejętność dostosowania wymagań do wieku dziecka,
• pomysłowość, pogoda ducha, dyspozycyjność,
• odpowiedzialność.

Kto oprócz mamy?

To nie lada sztuka podjąć tę decyzję. Oto jak krok po kroku dokonać wyboru najlepszego z najlepszych. Matczyne hormony przyczyniają się do powstania bardzo silnej więzi między mamą a dzieckiem. Nic dziwnego więc, że strasznie się denerwujesz. I nie zaskakuje to, że chciałabyś znaleźć ideał, i to taki, który pokocha twojego malucha.

Ktoś z rodziny

Najczęściej mama lub teściowa. Wiadomo, że nie skrzywdzi dziecka, nie opuści go z dnia na dzień, będzie kochać bezwarunkowo. Czasem ważnym argumentem jest też to, że babcia zwykle nie żąda pieniędzy za opiekę. Ale są i wady takiego rozwiązania. Nigdy nie wiadomo, czy babcia nie będzie zbyt ostro forsowała swojego modelu wychowania oraz czy podoła temu, dość przecież ciężkiemu, obowiązkowi. Może więc nie babcia, tylko lubiąca dzieci siostra, doświadczona kuzynka, ciocia na wcześniejszej emeryturze?

Pod uwagę można wziąć jeszcze jedną osobę. Ojca dziecka! Przepisy nie wymagają, żeby urlop wychowawczy brała mama. Więc jeśli nie chodzi o to, by zarabiały dwie osoby, albo relacje waszych zarobków na to pozwalają, warto zastanowić się nad taką możliwością. Wprawdzie wielu mężczyzn przyjmuje taki pomysł niechętnie, ale być może szkoda byłoby przynajmniej o tym nie porozmawiać.

Wierna przyjaciółka

Jeśli nie udało się znaleźć opiekunki w rodzinie, popytaj znajomych. Może u kogoś niania kończy pracę, bo dzieci idą do szkoły? A może przyjaciółka, która ma dziecko i do której masz zaufanie, byłaby w stanie zająć się również twoim maluchem.

Idealna niania

Szukanie niani trwa najdłużej, bo wymaga przetestowania co najmniej kilku kandydatek. W Polsce nie ma określonych przez prawo wymagań, które powinna spełniać osoba zajmująca się zawodowo opieką nad dziećmi. Dlatego będziesz musiała zawierzyć swojej intuicji, wyczuciu i ewentualnym referencjom kandydatek. Opiekunki szukaj, przepytując znajomych, przez ogłoszenia (prasowe i internetowe) lub za pośrednictwem specjalnych agencji.

Ostatni sposób jest najwygodniejszy. Przedstawiasz swoje oczekiwania, a agencja przysyła do ciebie polecone kandydatki. Jednak ponieważ w Polsce nie ma systemu weryfikacji takich agencji, nie można bezwzględnie ufać ich rekomendacjom. Poza tym za pośrednictwo trzeba zapłacić, zwykle równowartość jednej pensji niani.
Żaden ze sposobów nie zwalnia z przeprowadzenia szczegółowego wywiadu (patrz scenariusz). Ale zachowaj przy tym zdrowy rozsądek. Niania nie ma być Tobą, powinna być ciepłą, troskliwą osobą, która zadba o podstawowe potrzeby twojego dziecka. Nie szukaj ideału. Może się zdarzyć, że po pewnym czasie uznasz, że wybrana osoba już nie spełnia oczekiwań i trzeba będzie ją zmienić.

A może do żłobka

Żłobek zwykle brany jest pod uwagę jako ostatnie, bo najbardziej stresujące rozwiązanie. Wprowadza inny tryb życia rodziny i zmusza dziecko do opuszczenia domu, i to na wiele godzin. Ale niewątpliwą zaletą żłobka jest jego niższy, od pensji opiekunki, koszt. Za miesięczny pobyt płaci się 150-300 zł (w prywatnych jest znacznie drożej, 500-1000 zł). Przed wyborem żłobka odwiedź go i obejrzyj sale, łazienki, kuchnię, ogródek. Oceń, czy jest czysto, czy meble, naczynia i zabawki są całe, czy w toaletach jest woda, mydło, papier, pojemniki na pampersy. Dowiedz się, jak duże są grupy (najlepiej, aby liczyły do 10 maluchów). Poobserwuj opiekunki, czy są ciepłe i pomocne. Ustal, czy personel medyczny, pielęgniarka i lekarz, są na stałe, czy też tylko w pewne dni lub godziny. Spytaj rodziców starszych żłobkowiczów o spanie i jedzenie, czy dzieci nie są zmuszane, czy ktoś im pomaga i jak to robi. Oceń jadłospis, czy jest odpowiedni dla twojego dziecka i czy jest ustalany zgodnie z zaleceniami dietetyków.

Żłobkowa opieka

Zalety
• szybki rozwój intelektualny,
• szybki rozwój umiejętności (korzystanie z nocnika, ubieranie się, mycie, jedzenie),
• rozwój samodzielności,
• nabieranie odwagi i śmiałości,
• wzrost odporności psychicznej i fizycznej (na choroby),
• nauka radzenia sobie w grupie.

Wady
• krótki czas pracy żłobków,
• konieczność zorganizowania zastępczej opieki podczas choroby dziecka i w wakacje,
• częstsze niż w domu lekkie obrażenia,
• niedojadanie.

Scenariusz poszukiwań idealnej niani:

1. Pierwsze sito - rozmowy wstępne, telefoniczne
- ustal personalia i wiek (zapisz dane)
- pytaj o doświadczenie, referencje, wynagrodzenie, termin podjęcia pracy.

2. Drugie sito - spotkania z wybranymi osobami:
- kryterium pierwszego wrażenia - jeśli ktoś ci się od razu nie podoba, zaufaj intuicji, podziękuj mu, nie tracąc czasu na dalsze rozmowy,
- kryterium pierwszego kontaktu z dzieckiem - pozwól na spotkanie kandydatki z maluchem, obserwuj, czy się sobie podobają, czy rodzi się między nimi nić sympatii
- kryterium pytań - sporządź wcześniej listę pytań, ogólnych i szczegółowych, zacznij od tych najważniejszych dla ciebie. Dowiedz się np. o stan zdrowia kandydatki, czy jest osobą palącą, czy lubi porządek, co skłania ją do takiej pracy, jak organizuje dzień z dzieckiem, co zrobiłaby, gdyby dziecko oparzyło się, skaleczyło, dostało biegunki, jakie ma sposoby na usypianie dziecka itp.Poproś też kandydatkę o zadawanie tobie pytań, aby wyjaśnić wszelkie niejasności.
- kryterium wynagrodzenia i dyspozycyjności - określ kwotę, jaką chcesz płacić opiekunce, zwykle jest to 1000 -1500 zł. Powiedz, czy widzisz możliwość płacenia jej premii. Podaj też dokładnie, w jakich godzinach musiałaby zajmować się dzieckiem, czy będziesz oczekiwać, że zajmie się nim wieczorami lub w dni świąteczne. Ustalcie termin urlopu.

3. Trzecie sito - ćwiczenia praktyczne
- wybraną osobę (lub kilka osób, jeśli masz jeszcze wątpliwości) zaproś do domu na kilkugodzinne spotkanie, podczas którego będziesz obserwatorką zachowania kandydatki, jej sprawności w kontaktach z dzieckiem, pomysłowości w znajdowaniu zajęć, zabaw itp. Teraz przyjrzysz się niani w działaniu. Ocenisz jej zachowanie, kreatywność, cierpliwość, kulturę osobistą.

4. Finał
- ostatecznie przemyśl wybór, zadaj sobie pytania o to, czy czujesz zaufanie do tej osoby, czy odpowiadają ci jej charakter i zachowanie
- zaproś kandydatkę do domu na podpisanie umowy i przejęcie obowiązków.