Czy osobom obcym przysługuje zwolnienie?

Podatniczka żyje w nieformalnym związku. Chce przekazać swojemu partnerowi 3 tys. zł darowizny. Czy pod kątem podatkowym konkubenci są zaliczani do III grupy podatkowej?

TAK Konkubenci należą do nabywców niespokrewnionych. Kwota wolna od podatku dla takich osób wynosi 4902 zł. Przepisy przewidują, że jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy zobowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Jeśli podatniczka przez 5 lat nie przekaże już swojemu konkubentowi żadnej darowizny, nie zapłaci on podatku od otrzymanych 3 tys. zł.

Podstawa prawna

Art. 9, 14 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z późn. zm.).

Czy konkubent jest samotnym rodzicem?

Za lata 2004 – 2010 podatnik dokonał rozliczenia dochodów w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci. Jest kawalerem żyjącym w związku konkubenckim z panną. Mają jedno wspólne dziecko – córkę, która urodziła się 10 kwietnia 2004 r. Podatnik wraz z matką i córką mieszka w tym samym mieszkaniu. Nie ma ograniczonych praw rodzicielskich do córki. Nie uzyskuje dochodów opodatkowanych w formie ryczałtu. Dziecko nie uzyskuje żadnych dochodów. Matka nie rozliczała się jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Czy podatnik miał prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów?

NIE Z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci można skorzystać po spełnieniu łącznych kryteriów określonych przez ustawodawcę. Przy czym ustawa o PIT stanowi zarówno o cywilnoprawnym statusie osoby wychowującej dzieci, jak i o tym, że osoba ta musi wychowywać dzieci samotnie. O samotnym wychowywaniu dziecka nie musi przesądzać orzeczenie sądowe o sprawowaniu władzy rodzicielskiej przez jedno z rodziców. W sytuacji bowiem, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, a oboje są stanu wolnego, zarówno jedno, jak i drugie może samotnie wychowywać dziecko. Jednak prawo do preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, opiekunów prawnych, który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę.

Spełnienie tylko jednej z przesłanek, tj. statusu cywilnego rodzica czy opiekuna prawnego dziecka w sytuacji, gdy nie wiąże się z okolicznością samotnego wychowywania dziecka, nie daje prawa do korzystania z rozliczenia przewidzianego dla samotnych rodziców.

Prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego przysługuje osobie, która wychowuje dziecko samotnie, a nie wspólnie z drugim z rodziców.

W opisanej sytuacji dziecko podatnika jest wychowywane przez oboje rodziców będących stanu wolnego. Zatem ojcu nie przysługuje prawo do korzystania z preferencji, bowiem nie zostały spełnione wszystkie warunki do zastosowania preferencyjnego opodatkowania. Stanowisko takie potwierdzają organy podatkowe w wydawanych interpretacjach.

Podstawa prawna

Art. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy udostępnienie mieszkania to przychód

Podatniczka rozważa zamiar przeniesienia gospodarstwa domowego do mieszkania należącego do konkubenta. W związku ze wspólnym pożyciem i prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego będzie bezumownie i nieodpłatnie korzystała wspólnie z konkubentem z jego mieszkania i należących do niego sprzętów oraz przedmiotów gospodarstwa domowego. Czy wartość otrzymanego przez podatniczkę od konkubenta nieodpłatnego świadczenia jest przychodem?

NIE Nie można mówić o przysporzeniu majątkowym otrzymanym kosztem innego podmiotu – w tym wypadku konkubenta. Co więcej, gdyby nawet uznać, że podatniczka otrzymuje nieodpłatnie prawa lub inne nieodpłatne świadczenia, nie byłoby możliwe ustalenie kwoty przychodu do opodatkowania z tego tytułu. Przychód z tytułu otrzymanych nieodpłatnie rzeczy lub praw oraz wartości innych nieodpłatnych świadczeń powstaje w przypadku, gdy podatnik otrzymuje rzecz, prawo lub innego rodzaju świadczenie w sposób nieodpłatny, podczas gdy w warunkach rynkowych otrzymanie tego rodzaju świadczenia odbywałoby się z zachowaniem odpłatności.

Tym samym, ponieważ w analizowanym przypadku nie będzie możliwe określenie wartości przychodu do opodatkowania z tytułu nieodpłatnego świadczenia, należy stwierdzić, że podatniczka na skutek przeniesienia gospodarstwa domowego do mieszkania należącego do konkubenta nie uzyska przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia.

Podstawa prawna

Art. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).


Czy trzeba rozliczyć otrzymane pieniądze?

Podatniczka od 2006 r. mieszka w Turcji. W trakcie ostatnich pięciu lat pozostawała w konkubinacie z obywatelem Turcji. W trakcie trwania konkubinatu został zgromadzony majątek wspólny (współwłasność), podobny do majątku wspólnego małżonków. W skład majątku wspólnego wchodziły: pieniądze, oszczędności pieniężne, samochody osobowe, apartament mieszkalny, wyposażenie mieszkania, rzeczy codziennego użytku, biżuteria itp. W 2010 r. w wyniku umownego podziału majątku wspólnie zgromadzonego podatniczka otrzymała od byłego konkubenta tytułem spłaty 1,3 mln zł, przelewem z jego konta w Austrii, na swój rachunek bankowy w polskim banku. Składniki majątku wspólnego znajdują się na terytorium Turcji, z wyjątkiem 1,3 mln zł, które zostały przelane przez konkubenta na rachunek w polskim banku. Czy te pieniądze trzeba rozliczyć w Polsce?

NIE W myśl polsko-tureckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dochód uzyskiwany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w umawiającym się państwie (Turcja) z majątku nieruchomego (włączając dochód z rolnictwa i leśnictwa), położonego w drugim umawiającym się państwie, może być opodatkowany tylko w tym drugim państwie (Turcja).

Zyski osiągane przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w umawiającym się państwie (Turcja) z przeniesienia własności majątku nieruchomego położonego w drugim umawiającym się państwie mogą być opodatkowane w tym drugim państwie (Turcja).

Części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w umawiającym się państwie (Turcja), bez względu na to, skąd one pochodzą, a o których nie było mowy w poprzednich artykułach niniejszej umowy, podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie (Turcja).

Z kolei majątek nieruchomy, który jest własnością osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z umawiających się państw, położony w drugim umawiającym się państwie (Turcja), może być opodatkowany w tym drugim państwie (Turcja).

Kwalifikacji danego dochodu w świetle umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dokonuje się co do zasady według państwa źródła, w którym te dochody są uzyskiwane.

W związku z tym podatniczka nie musi opodatkowywać w Polsce kwoty otrzymanej od konkubenta, tj. 1,3 mln zł, wpłaconej na rachunek bankowy w polskim banku.

Ponadto majątkiem wspólnym konkubentów są wszystkie przedmioty majątkowe przez nich wspólnie nabyte. Jeżeli konkubenci nabywają jakąś rzecz wspólnie, stają się współwłaścicielami tej rzeczy w częściach ułamkowych. Przy majątkowym rozliczeniu konkubinatu w rachubę wchodzą przepisy prawa cywilnego związane ze współwłasnością w częściach ułamkowych wraz z jej zniesieniem, o spółce cywilnej oraz o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Podstawa prawna

Art. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Czy konkubenci rozliczą się wspólnie?

Podatnicy od roku żyją w konkubinacie. Czy mogą złożyć jedno zeznanie PIT w rozliczeniu za 2011 rok?

NIE Możliwość wspólnego opodatkowania przysługuje tylko i wyłącznie małżonkom. W dodatku mąż i żona muszą spełnić pewne ustawowe warunki, aby z tej preferencji skorzystać. Małżonkowie muszą podlegać w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Musi istnieć między nimi wspólność majątkowa, a także muszą być małżeństwem przez cały rok podatkowy.

Po spełnieniu tych warunków małżonkowie będą mogli określić podatek na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.

Podstawa prawna

Art. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).