Czytelniczka będąca nauczycielką zatrudnioną na podstawie mianowania zaszła w ciążę. W jej szkole gmina będzie likwidowała niektóre oddziały.

– Czy przysługuje mi ochrona przed zwolnieniem – pyta pani Małgorzata z Legnicy.

Tak, mimo że Karta nauczyciela nie reguluje tej kwestii.

Jeśli chodzi o uprawnienia rodzicielskie, karta normuje tylko wybrane kwestie związane z zatrudnianiem nauczycieli, dotyczące pracy w godzinach ponadwymiarowych (art. 35) i urlopu wychowawczego (art. 67a – 67c). W zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy nieuregulowanych jej przepisami karta odsyła do kodeksu pracy (art. 91c ust. 1). W opinii Sądu Najwyższego nie ma przekonujących argumentów, które przemawiałaby za wyłączeniem art. 177 par. 1 k.p. z odesłania zawartego art. 91c ust. 1 karty (por. wyrok SN z 19 października 2010 r., II PK 85/10, LEX 687021). Oznaczałoby to bowiem pozbawienie nauczycielek najważniejszego elementu prawnej ochrony macierzyństwa, jakim jest ochrona przed utratą pracy. Bez tej ochrony możliwość skorzystania np. z urlopu macierzyńskiego lub wychowawczego mogłaby okazać się iluzoryczna. Bez stosowania art. 177 par. 1 k.p. niemożliwe byłoby także zapobieganie szkodliwym skutkom, jakie utrata pracy w okresie ciąży może wywrzeć na zdrowie i stan psychiczny pracownicy.

W doktrynie prawa pracy wyrażono wprost pogląd o stosowaniu do stosunków pracy z mianowania ochrony wynikającej z art. 177 par. 1 k.p. Wskazano zwłaszcza, że pragmatyki służbowe, które w sposób szczególny regulują stosunki pracy na podstawie mianowania, z reguły nie zawierają postanowień dotyczących ochrony trwałości stosunku pracy kobiet w ciąży i w okresie urlopu macierzyńskiego. Ochrona macierzyństwa wynikająca z kodeksu pracy obejmuje więc także nauczycielki.

Podstawa prawna

Art. 91c ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta nauczyciela (t.j. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Art. 177 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).