Czy można skorzystać z funduszu socjalnego

Przedsiębiorstwo, które zatrudnia 100 osób, chce zaproponować swoim pracownikom założenie żłobka. Ma być on przeznaczony dla 20 dzieci i mieścić się w wynajmowanym lokalu. Czy firma może wykorzystać na uruchomienie placówki pieniądze gromadzone w zakładowym funduszu świadczeń socjalnych?

TAK Przepisy ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (tzw. ustawy żłobkowej) zawierają specjalne zachęty dla pracodawców, którzy zdecydują się na założenie zakładowej placówki opieki nad dzieckiem. Mogą oni skorzystać z części pieniędzy z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS). Jeżeli przeznaczą na ten cel kwotę odpowiadającą 7,5 punktu procentowego odpisu podstawowego naliczanego na każdego pracownika, będą mogli zwiększyć odpis o dodatkowe 7,5 proc. przeciętnej płacy za poprzedni rok kalendarzowy (stanowi ona podstawę do wyliczenia wysokości odpisu podstawowego). Zwiększenie musi być jednak w całości przeznaczone na założenie żłobka. Ponadto aby założyć żłobek, pracodawca w porozumieniu ze związkami zawodowymi lub, gdy ich nie ma, z przedstawicielem załogi jest zobowiązany dokonać zmian w regulaminie ZFŚŚ. Musi określić w nim też szczegółowe kryteria uprawniające rodziców do umieszczenia dziecka w zakładowej placówce.

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 5a ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r nr 70, poz. 335 z późn. zm.).

Czy są wymagania wobec lokalu

Firma chciałaby założyć zakładowy żłobek. Na terenie jej siedziby znajduje się niewykorzystywany parterowy budynek, wokół którego jest miejsce, gdzie może być zorganizowany plac zabaw. Czy może go wyremontować i dostosować na potrzeby żłobka?

TAK Firma, który chce prowadzić żłobek, musi posiadać lokal spełniający określone standardy lokalowe i sanitarne. Zgodnie z nimi placówka opieki musi znajdować się w budynku lub jego części, które spełniają wymagania określone w przepisach techniczno-budowlanych oraz przepisach o ochronie przeciwpożarowej dla kategorii zagrożenia ludzi ZL II. Przepisy dopuszczają jednak prowadzenie żłobka w budynku niezapewniającym tych wymagań pod warunkiem jednak, że m.in. lokal znajduje się na parterze i ma dwa wyjścia na zewnątrz. Ponadto w żłobku muszą być zapewnione: wymagana powierzchnia przypadająca na jedno dziecko, pokrycie powierzchni ścian i podłóg odpowiednimi materiałami oraz meble i zabawki posiadające certyfikaty. Spełnianie tych wymagań musi też potwierdzić pozytywna opinia komendanta powiatowego lub miejskiego straży pożarnej oraz właściwego inspektora sanitarnego. To od ich decyzji będzie zależeć, czy w budynku może być prowadzona opieka nad dziećmi.

Podstawa prawna

Par 1 – 3 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 25 marca 2011 r. w sprawie wymagań lokalowych i sanitarnych dotyczących żłobków i klubów dziecięcych (Dz.U. nr 69, poz. 367).

Czy trzeba zarejestrować żłobek

Firma, której większość pracowników stanowią kobiety, zakłada żłobek z wykorzystaniem środków z ZFŚS. Znalazła budynek, który spełnia wymagania sanitarne i lokalowe. Czy musi zgłosić w gminie założenie placówki?

TAK Prowadzenie żłobka jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i w związku z tym podlega wpisowi do rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Aby go otrzymać, firma musi złożyć w gminie wniosek oraz dołączyć do niego wymagane dokumenty. Są to: oświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON i identyfikacji podatkowej NIP, wyciąg z rejestru publicznego potwierdzający status podmiotu oraz oświadczenie o spełnianiu warunków lokalowych. Do wglądu trzeba przedstawić dokument stwierdzający tytuł prawny do lokalu oraz dowód opłaty za wpis do rejestru. Jej wysokość jest określona w uchwale radnych. Ponadto przed dokonaniem wpisu gmina sprawdzi, czy lokal zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki przebywania dzieci. Po wydaniu decyzji firma otrzyma zaświadczenie potwierdzające uzyskanie wpisu. Gmina może odmówić wpisania żłobka do rejestru, jeżeli nie zostały spełnione warunki wymagane do jego utworzenia i prowadzenia, np. brak zgody straży pożarnej oraz gdy wobec przedsiębiorcy wydane zostało prawomocne orzeczenie zakazujące wykonywania działalności gospodarczej objętej wpisem.

Podstawa prawna

Art. 26 – 31 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235).

Czy opiekun musi mieć kwalifikacje

Od stycznia 2012 r. przedsiębiorstwo chce otworzyć żłobek dla 40 dzieci pracowników. Właśnie rozpoczął się remont budynku, w którym będą przebywać maluchy, a firma chce już teraz skompletować kadrę kierowniczą żłobka oraz pracowników. Czy przepisy określają, jakie wykształcenie muszą mieć osoby, które będą pracować jako dyrektor i opiekunowie dziecięcy?

TAK Pracami żłobka kieruje dyrektor, który musi mieć wykształcenie wyższe i co najmniej trzy lata doświadczenia w pracy z dziećmi. Może też mieć wykształcenie średnie, ale pięć lat wcześniejszej pracy z dziećmi. Z kolei opiekunami dziecięcymi mogą zostać osoby, które mają kwalifikacje w wymienionych w ustawie zawodach. Są to pielęgniarka, położna, opiekunka dziecięca, nauczyciel wychowania przedszkolnego, nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej, pedagog opiekuńczo-wychowawczy. Opiekunem może też być osoba, która ma co najmniej wykształcenie średnie i dwuletnie doświadczenie w pracy z dziećmi lub odbędzie szkolenie, którego program został opracowany na podstawie zakresu tematycznego wskazanego w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej i uzyskał jego akceptację. Ponadto przepisy wskazują, że jeden opiekun może przypadać na maksymalnie ośmioro dzieci. Natomiast gdy w grupie znajduje się dziecko, które nie ma skończonego roku życia, jest niepełnosprawne lub wymaga szczególnej uwagi opiekun nie może zajmować się więcej niż pięciorgiem dzieci.

Podstawa prawna

Art. 13, 15 i 16 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235).

Czy żłobek musi mieć statut

Przedsiębiorstwo uzyskało decyzję o wpisaniu żłobka do gminnego rejestru tych placówek. Żłobek ma już dyrektora, a jego otwarcie jest planowane na początek września. Czy żłobek musi mieć nadany statut?

TAK Podmiot prowadzący żłobek musi mu nadać statut. Ma on określać w szczególności nazwę i miejsce jego prowadzenia, cele i zadania żłobka, warunki przyjmowania dzieci oraz zasady ustalania opłat za pobyt i wyżywienie dziecka, w tym również na dni, gdy jest ono nieobecne. Z kolei organizację wewnętrzną żłobka określa regulamin organizacyjny nadawany przez dyrektora. Powinny się w nim znajdować informacje o godzinach pracy placówki, które powinny też uwzględniać opinie i potrzeby rodziców. Przepisy wskazują, że żłobek zapewnia opiekę nad dzieckiem w wymiarze do 10 godzin dziennie. Jednak w uzasadnionych przypadkach wymiar tej opieki może być zwiększony za dodatkową opłatą.

Podstawa prawna

Art. 11, 12 i 21 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235).

Czy firma otrzyma dotację z gminy

W firmie działa zakładowe przedszkole dla 30 dzieci. W tym samym budynku w lipcu otworzony zostanie dodatkowy żłobek dla 15 maluchów. Na każde dziecko przebywające w przedszkolu firma otrzymuje dotację z gminy. Czy otrzyma ją też na dzieci umieszczone w żłobku?

NIE Gmina nie ma obowiązku przekazywania prywatnym żłobkom oraz klubom dziecięcym dotacji za pobyt każdego dziecka, tak jak jest to zagwarantowane w przypadku przedszkoli. Radni gminy mogą jednak podjąć uchwałę o przyznawaniu takiego wsparcia. Muszą określić w niej zasady przyznawania dotacji oraz jej wysokość, uzależnioną m.in. od dochodów gminy lub łącznej liczby dzieci znajdujących się w prywatnych żłobkach i klubach dziecięcych. Uchwała może też wskazać, że dotacja będzie stanowić określony procent dotacji przekazywanej na dziecko w gminnej placówce. Jeżeli więc gmina nie zdecyduje się na udzielenie dotacji, prowadzenie firmowego żłobka będzie finansowane z pieniędzy z ZFŚŚ oraz opłat od rodziców.

Podstawa prawna

Art. 60 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235).