Czy intercyzę podpisuje się u notariusza

Chcemy z mężem podpisać umowę, na mocy której powstanie między nami rozdzielność majątkowa. Czy musimy się w tym celu udać do notariusza?

TAK Prawo rodzinne dopuszcza zawarcie umowy, na podstawie której małżonkowie mogą wspólność ustawową rozszerzyć, ograniczyć, ustanowić rozdzielność majątkową albo rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. W tym celu muszą się udać do notariusza, ponieważ umowy małżeńskie majątkowe wymagają dla swojej ważności formy aktu notarialnego. Oznacza to, że jeśli małżonkowie nie zachowają tej formy, umowa będzie bezwzględnie nieważna. W wyniku zawarcia umowy majątkowej zostanie zmieniony ustrój wspólności ustawowej, która powstała z dniem zawarcia małżeństwa. Małżonkowie mogą zatem wybrać taki ustrój, który będzie najbardziej odpowiadał ich interesom i planom życiowym. Mogą więc swobodnie zadecydować, jak mają wyglądać między nimi stosunki majątkowe. Do zawarcia umowy potrzebna jest przede wszystkim zgodna wola małżonków co do tego, jaki ustrój majątkowy wybierają. Jeśli małżonkowie nie osiągną porozumienia w tym zakresie i nie zdecydują się na zawarcie intercyzy, muszą pozostać przy wspólności ustawowej. Ponadto w czasie trwania małżeństwa małżonkowie mogą zadecydować, że chcą zmienić istniejący między nimi stosunek majątkowy. W tym celu mogą zmienić lub rozwiązać zawartą wcześniej umowę.

Podstawa prawna

Art. 47 par. 1 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964 r. nr 9, poz. 59).

Czy małoletni może zawrzeć umowę

Moja córka nie ma ukończonych 18 lat. Uzyskała jednak pozwolenie sądu opiekuńczego na zawarcie małżeństwa. Czy w takim przypadku może przed wstąpieniem w związek małżeński podpisać intercyzę?

TAK Zawarcie intercyzy przez przyszłych małżonków, z których jeden ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych, tzn. nie ma ukończonych 18 lat, jest dopuszczalne. Prawo zezwala bowiem na zawarcie związku małżeńskiego za zezwoleniem sądu przez osobę, która nie jest pełnoletnia. Dlatego taka osoba może ponadto zawrzeć umowę majątkową małżeńską. Jednak w takim przypadku zawarcie umowy musi poprzedzać zgoda przedstawiciela ustawowego, np. rodzica. Ponadto jeżeli umowa została zawarta bez zgody przedstawiciela ustawowego, może zostać później przez niego potwierdzona. Potwierdzenie może też nastąpić przez samą osobę, która podpisała umowę, ale dopiero po osiągnięciu przez nią pełnoletności, czyli po zawarciu związku małżeńskiego. Jeśli chodzi o zgodę przedstawiciela ustawowego, to może ona być wyrażana dopiero po uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego.

Podstawa prawna

Art. 10 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964 r. nr 9, poz. 59).

Czy zawierając umowę, trzeba określić ustrój

Nie podpisywałam z mężem żadnej intercyzy. Jednak rozważamy taką możliwość. Czy mamy do wyboru tylko rozdzielność majątkową?

NIE Zawierając umowę, małżonkowie mogą wspólność ustawową rozszerzyć, ograniczyć, ustanowić rozdzielność majątkową albo rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. Ustrój umownej wspólności majątkowej charakteryzuje się tym, że małżonków nadal obowiązuje wspólność ustawowa, ale jest ona albo ograniczona, albo rozszerzona. W tym układzie istnieją trzy majątki: majątek wspólny oraz majątek osobisty męża i majątek osobisty żony. Jeśli małżonkowie wybiorą wspólność rozszerzoną, to następuje rozszerzenie majątku wspólnego o przedmioty majątkowe, które w ustroju ustawowej wspólności należałyby do majątku osobistego małżonka. Małżonkowie nie mogą rozszerzyć wspólności ustawowej na pewne kategorie przedmiotów, takie jak: przedmioty majątkowe nabyte w wyniku dziedziczenia, zapisu oraz darowizny, prawa majątkowe, które wynikają ze wspólności łącznej, np. prawa wynikające z umowy spółki cywilnej, prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie, np. prawo dożywocia, wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia oraz niewymagalne wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu działalności gospodarczej. Inne przedmioty, np. nabyte przez małżonków przed zawarciem związku małżeńskiego, mogą zostać włączone do majątku wspólnego. Natomiast jeśli małżonkowie zdecydują się na wspólność ograniczoną, to generalnie mogą swobodnie zdecydować, jakie przedmioty zostaną wyłączone z majątku wspólnego i zaliczone do ich majątków osobistych. Małżonkowie muszą jednak pamiętać, aby pozostawić chociaż minimalny majątek wspólny. Kolejną umową jest rozdzielność majątkowa, która również może przybrać dwie formy. Po pierwsze może to być rozdzielność majątkowa zwykła lub pełna albo też rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków. Jeżeli małżonkowie zawrą umowę, w której wprowadzą ustrój rozdzielności majątkowej, to spowoduje to, że nie będą w ogóle mieli majątku wspólnego. Zarówno żona, jak i mąż będą mieli jedynie swoje majątki osobiste. Każdy z nich może samodzielnie i swobodnie decydować o losach swojego majątku. Poza tym małżonkowie mogą wprowadzić rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. Ustrój ten polega na tym, że w czasie trwania małżeństwa między małżonkami występuje rozdzielność majątkowa, natomiast po jego ustaniu nastąpi podział dorobku. Dorobek to przyrost wartości majątku każdego z małżonków. Tego rodzaju umowa zakłada, że małżonkowie w równym stopniu powinni korzystać z powiększenia się majątku w czasie trwania małżeństwa.

Podstawa prawna

Art. 47 par. 1 oraz 48 – 515 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964 r. nr 9, poz. 59).


Czy trzeba informować wierzycieli o umowie

Między mną a mężem istnieje rozdzielność majątkowa. Czy to prawda, że jeśli wierzyciele męża nie wiedzieli o zawarciu między nami intercyzy, nie wywiera ona wobec nich skutków.

TAK Umowa majątkowa jest skuteczna przede wszystkim wobec osób, które ją zawierają. Ale umowa taka wpływa także na sytuację innych osób, np. wierzycieli jednego z małżonków. Wynika to z tego, że różny jest zakres majątku, z którego wierzyciel będzie mógł się zaspokoić. Zgodnie z prawem rodzinnym intercyzy mają ograniczoną skuteczność, ponieważ są skuteczne wobec osób trzecich niebędących stronami tej umowy, jeśli wiedziały one o zawarciu takiej umowy oraz o jej rodzaju. Małżonek, który chce powoływać się na taką umowę, powinien powiadomić swoich wierzycieli o zawarciu umowy. Jeśli wierzyciele nie wiedzieli o zawarciu przez małżonków intercyzy, umowa nie wywiera wobec niej skutków.

Podstawa prawna

Art. 471 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964 r. nr 9, poz. 59).

Czy można zawrzeć intercyzę przed ślubem

Planuję zawarcie związku małżeńskiego. Chcę, żeby od chwili ślubu między mną a żoną istniała rozdzielność majątkowa. Czy możemy zawrzeć intercyzę jeszcze przed ślubem?

TAK Intercyzę mogą zawrzeć zarówno osoby pozostające w związku małżeńskim, jak i osoby, które dopiero zamierzają w taki związek wstąpić. Osoby planujące podpisanie umowy muszą mieć zdolność do czynności prawnych. Jeśli chodzi o osoby pozostające w związku małżeńskim, to muszą one mieć pełną zdolność do czynności prawnych, czyli nie mogą być ubezwłasnowolnione. Wynika to z tego, że ubezwłasnowolnienie jednego z małżonków powoduje przekształcenie wspólności ustawowej w rozdzielność majątkową. Takie rozwiązanie powoduje, że nie ma już potrzeby wprowadzania rozdzielności w drodze umowy. Ponadto małżonkowie nie mogą zawrzeć umowy rozszerzającej lub ograniczającej ustrój wspólności ustawowej, ponieważ ustrój rozdzielności majątkowej jest w takiej sytuacji ustrojem przymusowym i nie może zostać zmieniony, dopóki trwa przyczyna jego powstania, czyli ubezwłasnowolnienie. W ten sposób interesy drugiego małżonka są chronione. Umowa zawarta przed wstąpieniem w związek małżeński jest skuteczna dopiero od chwili zawarcia małżeństwa. Do chwili zawarcia małżeństwa umowa nie ma żadnych skutków. Jeśli małżeństwo nie zostanie zawarte, umowa stanie się bezskuteczna.

Podstawa prawna

Art. 47 par. 1 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964 r. nr 9, poz. 59).

Czy intercyzę można rozwiązać albo zmienić

Przed wstąpieniem w związek małżeński zawarliśmy z żoną umowę małżeńską, na mocy której powstała między nami rozdzielność majątkowa. Czy możemy ją rozwiązać?

TAK Jeśli małżonkowie stwierdzą, że obecny ustrój majątkowy nie odpowiada już ich interesom, mogą rozwiązać łączącą ich umowę majątkową. W tym celu muszą zawrzeć kolejną umowę, której przedmiotem jest rozwiązanie istniejącej intercyzy. Rozwiązanie umowy spowoduje powstanie wspólności ustawowej. Nie ma przeszkód, aby zastrzec, że ustrój obowiązujący przed rozwiązaniem umowy będzie obowiązywał jeszcze przez jakiś czas. Możliwa jest również zmiana umowy, która polega na modyfikacji jej treści i wprowadzeniu np. zamiast ustroju wspólności ustroju rozdzielności majątkowej. Taka zmiana może zostać wprowadzona w każdej chwili, nawet jeśli małżonkowie w poprzedniej umowie określili czas jej trwania. Podobnie jak przy zawarciu umowy majątkowej, żeby małżonek mógł się powoływać na zmianę umowy wobec osób trzecich, np. swoich wierzycieli, treść tej zmiany musi być im znana. To samo dotyczy rozwiązania umowy.

Podstawa prawna

Art. 47 par. 2 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964 r. nr 9, poz. 59).